Ngành gỗ Việt Nam đang nỗ lực khai thác hiệu quả hơn thị trường trong nước nhằm đa dạng hóa kênh tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh thị trường toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.

Thị trường gỗ nội địa dự kiến ​​đạt 7 - 7,7 tỷ USD vào năm 2030

Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) ​​cho biết thị trường nội địa có thể bổ trợ cho hoạt động xuất khẩu, giúp các doanh nghiệp duy trì sản xuất, việc làm và dòng tiền trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động. Theo ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng thư ký VIFOREST, mức chi tiêu bình quân đầu người hàng năm cho các sản phẩm gỗ và đồ nội thất ước tính vào khoảng 50 USD. Nếu Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP hai con số, mức chi tiêu này có thể tăng từ 7-9% mỗi năm, vượt qua tốc độ tăng trưởng nhu cầu toàn cầu (khoảng 6%).

Thị trường gỗ nội địa Việt Nam có thể tăng trưởng từ mức khoảng 5 tỷ USD vào năm 2025 lên 7-7,7 tỷ USD vào năm 2030, tương ứng với mức tăng trưởng hàng năm từ 7-9%. Mặc dù đây là kịch bản giả định thay vì dự báo chính thức, nhưng tiềm năng của thị trường là rất lớn khi xét đến quy mô dân số hơn 100 triệu người của đất nước. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu khai thác tiềm năng này, coi thị trường nội địa là cơ hội để xây dựng thương hiệu và mở rộng hoạt động kinh doanh.

Ông Nguyễn Minh Cường, Tổng giám đốc Công ty Gỗ Minh Long, cho biết công ty đã chuyển trọng tâm sang thị trường nội địa sau khoảng 13 năm nghiên cứu các thị trường tại Châu Âu, Ấn Độ, Trung Quốc và Hoa Kỳ. Hiện tại, khoảng 95% hoạt động kinh doanh của công ty tập trung vào thị trường trong nước, trong khi xuất khẩu chỉ chiếm 3-5%. Ông Cường chia sẻ rằng công ty đặt mục tiêu phát triển các sản phẩm nội thất phản ánh lối sống, văn hóa và truyền thống gia đình Việt Nam, cũng như dấu ấn riêng của từng hộ gia đình. Ông cũng cho rằng ngành công nghiệp nội thất Việt Nam nên tận dụng bản sắc văn hóa, kiến ​​thức và nguồn nhân lực để xây dựng lợi thế cạnh tranh. Việc thấu hiểu người tiêu dùng trong nước sẽ giúp các doanh nghiệp phát triển những sản phẩm có giá trị cao hơn và mở rộng sang các thị trường quốc tế.

Nâng cao tiêu chuẩn cho thị trường nội địa

Mặc dù nhu cầu tiêu dùng lớn, thị trường nội địa vẫn tồn tại những hạn chế về chất lượng sản phẩm, xác minh nguồn gốc và khả năng truy xuất nguồn gốc. Sự cạnh tranh cũng đang gia tăng khi hàng hóa Trung Quốc thâm nhập mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam thông qua thương mại điện tử và các mạng lưới phân phối trong nước, đặt ra yêu cầu cấp thiết để các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc phát triển thị trường nội địa.

Các chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một thị trường minh bạch, chất lượng cao và bền vững, dựa trên các tiêu chuẩn rõ ràng đối với nguyên liệu và thành phẩm. Theo ông Tô Xuân Phúc, Giám đốc Chương trình Chính sách, Thương mại và Tài chính Lâm nghiệp thuộc tổ chức Forest Trends, việc phát triển thị trường nội địa cần kết hợp giữa xây dựng chính sách, tiêu chuẩn và triển khai các mô hình thực tiễn. Các dự án thí điểm sẽ cung cấp dữ liệu và kinh nghiệm thực tế, giúp đảm bảo chính sách phản ánh đúng tình hình thị trường. Ông Phúc cho biết ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định được năng lực cạnh tranh quốc tế. Thách thức then chốt hiện nay là áp dụng ngay tại thị trường trong nước các tiêu chuẩn về chất lượng, nguồn gốc và tính bền vững – những yếu tố đã giúp sản phẩm gỗ Việt Nam thâm nhập thành công vào thị trường toàn cầu. Điều này sẽ biến thị trường nội địa không chỉ đơn thuần là nơi tiêu thụ sản phẩm mà còn trở thành động lực thúc đẩy nhận thức của người tiêu dùng, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo đà cho sự phát triển kinh doanh bền vững hơn. Hoạt động mua sắm công cũng có thể góp phần kích cầu. Các chuyên gia đề xuất ưu tiên sử dụng bàn ghế học sinh được sản xuất từ ​​gỗ rừng trồng trong nước, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý, chất lượng và an toàn.

Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) ​​cho biết, bên cạnh hoạt động xuất khẩu, các doanh nghiệp sẽ chủ động cung ứng đồ nội thất gỗ, nguyên liệu gỗ và các sản phẩm trang trí nội thất cho các dự án nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, cơ quan nhà nước, khách sạn, khu du lịch và các công trình cơ sở hạ tầng đang được đẩy nhanh tiến độ. Ngành gỗ cũng đặt mục tiêu vươn lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị thông qua việc phát triển các sản phẩm có thiết kế đẹp, có thương hiệu và hàm lượng chế biến sâu; tăng cường sử dụng gỗ rừng trồng trong nước, gỗ có chứng chỉ và gỗ nhập khẩu hợp pháp; số hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc; đồng thời tăng cường liên kết với các chủ rừng, hợp tác xã, hộ trồng rừng và các làng nghề truyền thống. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần chuyển dịch từ cạnh tranh về giá sang chú trọng vào thiết kế, chất lượng, dịch vụ, thương hiệu và tính minh bạch của nguồn gốc nguyên liệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh tại thị trường nội địa cũng như trong toàn bộ chuỗi giá trị của ngành gỗ./.

Theo VNA