Ông U Ye Min Aung, Chủ tịch Liên đoàn Gạo Myanmar (MRF), cho biết vào ngày 8/10 rằng Myanmar đang đặt mục tiêu xuất khẩu 3 triệu tấn gạo trong năm tài chính 2026-2027 (từ tháng 4 đến tháng 3 năm sau). Mục tiêu này được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng từ Philippines cùng với việc mở rộng sản xuất phục vụ xuất khẩu.

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Platts (thuộc S&P Global Energy) tại Manila, ông Ye Min Aung khẳng định: "Mục tiêu xuất khẩu của chúng tôi trong năm tài chính 2026-2027 là 3 triệu tấn". Theo dữ liệu từ MRF, Myanmar đã xuất khẩu 2,7 triệu tấn gạo trong năm tài chính 2025-2026. Ông Ye Min cho biết thêm: "Chương trình 'Khu vực Xuất khẩu Gạo' (Rice Export Zone) đóng vai trò quan trọng trong chiến lược này, với khoảng 360.000 mẫu Anh (acre) đã được đưa vào khuôn khổ chương trình. Sáng kiến ​​này thúc đẩy việc sử dụng các giống lúa cải tiến như GW-11, GW-18, '90 Days' và các giống lúa Emata đã qua chọn lọc, nhằm nâng cao năng suất và tạo ra nguồn cung gạo xuất khẩu có chất lượng cao hơn. Chúng tôi kỳ vọng năng suất tốt hơn và chất lượng sản phẩm cao hơn từ các khu vực này sẽ giúp Myanmar đạt được các mục tiêu xuất khẩu đã đề ra".

Nhu cầu tăng mạnh củng cố triển vọng xuất khẩu

Nhu cầu gạo mạnh mẽ từ Philippines đã tạo ra cơ hội lớn cho các nhà xuất khẩu Myanmar trong năm tài chính này. Theo dữ liệu từ MRF, trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 9 của năm tài chính 2026-2027, Myanmar đã xuất khẩu 455.079 tấn gạo sang Philippines, tăng 330,4% so với mức 105.732 tấn cùng kỳ năm trước. Ông Ye Min cho biết khối lượng này cao gấp đôi mức xuất khẩu trung bình hàng năm của Myanmar sang Philippines trước đây (vốn chỉ đạt khoảng 200.000 tấn). Thay vì coi sự gia tăng này là kết quả ngắn hạn từ những thay đổi trong chính sách nhập khẩu của Philippines, MRF đang nỗ lực xây dựng vị thế của Myanmar như một nhà cung cấp dài hạn thông qua việc cải thiện năng lực cạnh tranh về cả giá cả lẫn chất lượng.

Theo ông Ye Min, Philippines nhập khẩu khoảng 4–5 triệu tấn gạo mỗi năm và Myanmar đặt mục tiêu chiếm khoảng 10%–20% thị phần này trong trung và dài hạn. Người mua tại Philippines ưa chuộng các loại gạo hạt dài và mảnh, đặc biệt là các giống gạo Emata như GW-11, GW-18, 90 Days và Manawthukha. Các giống lúa này cũng đang được quảng bá thông qua chương trình Khu vực Xuất khẩu Gạo (Rice Export Zone). Ông Ye Min cho biết thêm, để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, ngành lúa gạo Myanmar đang hiện đại hóa các cơ sở chế biến nhằm cải thiện quy trình đánh bóng hai lần, phân loại hạt và đảm bảo chất lượng đồng nhất.

Kết quả thu hoạch sớm khả quan củng cố triển vọng

Theo đánh giá của Liên đoàn Lúa gạo Myanmar (MRF), triển vọng xuất khẩu tích cực của nước này còn nhờ vào kết quả thu hoạch sớm trong mùa mưa thuận lợi, với năng suất ban đầu vượt mức cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đợt thu hoạch sớm này chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng sản lượng của Myanmar. Vụ lúa mùa mưa chiếm khoảng 80% tổng sản lượng, với vụ thu hoạch chính dự kiến ​​bắt đầu từ cuối tháng 11 và kéo dài suốt tháng 12. Ông Ye Min cho biết: "Điều kiện thời tiết nhìn chung khá thuận lợi, không xảy ra tình trạng hạn hán nghiêm trọng". Ông nói thêm rằng dù một số khu vực có xảy ra lũ lụt, nhưng diện tích bị ảnh hưởng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng diện tích sản xuất của cả nước. Giá lúa hấp dẫn cũng giúp duy trì sự quan tâm của nông dân đối với hoạt động sản xuất. Ông lưu ý rằng triển vọng có thể trở nên kém chắc chắn hơn trong vụ lúa hè (từ tháng 1 đến tháng 4) do tác động tiềm tàng của hiện tượng El Niño mạnh.

Ông Ye Min cho biết, MRF đang phối hợp với chính phủ, các nhà khoa học và các tổ chức nông dân để thực hiện công tác chuẩn bị, bao gồm lắp đặt máy bơm chạy bằng năng lượng mặt trời, xây dựng hệ thống trữ nước, các hồ chứa tại làng và các đập nhỏ. Bất chấp rủi ro thời tiết, nông dân vẫn sẵn sàng xuống giống nhờ giá lúa ở mức tốt. Ông chia sẻ: "Myanmar cũng đã nhận được các yêu cầu từ các quốc gia nhập khẩu đang muốn tăng dự trữ gạo trong bối cảnh lo ngại về El Niño. Các yêu cầu này được đưa ra thông qua cả kênh chính phủ với chính phủ (G2G) và doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) cho các lô hàng giao trong tháng 12 và tháng 1".

Vụ thu hoạch chính và chính sách tự do hóa ngoại hối giúp tăng cường năng lực cạnh tranh xuất khẩu

Việc bước vào vụ thu hoạch chính tại Myanmar trong tháng 11 và tháng 12 được kỳ vọng sẽ tạo cơ hội cho các nhà xuất khẩu đưa ra mức giá cạnh tranh hơn. Theo ông Ye Min, năng lực cạnh tranh của Myanmar không chỉ phụ thuộc vào giá gạo xuất khẩu (FOB) mà còn chịu ảnh hưởng bởi chi phí vận chuyển, logistics và dịch vụ ngân hàng – những yếu tố ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quyết định tìm kiếm nguồn cung của người mua. Ông cho biết: "Khi vụ thu hoạch chính diễn ra vào tháng 11 và tháng 12, mục tiêu của chúng tôi là mang đến mức giá cạnh tranh hơn cho khách hàng. Để đạt được điều đó, người mua và người bán nên bắt đầu thảo luận và đàm phán hợp đồng từ sớm". Bên cạnh đó, việc chính phủ dần nới lỏng các quy định quản lý ngoại hối cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà xuất khẩu. Ông Ye Min cho biết, theo cơ chế hiện hành, các nhà xuất khẩu được phép giữ lại 85% doanh thu từ hoạt động xuất khẩu; đồng thời, Liên đoàn Gạo Myanmar (MRF) kỳ vọng chính sách này sẽ tiếp tục được nới lỏng hơn nữa vào thời điểm thích hợp.

Vào ngày 9/10, Platts định giá gạo trắng 5% tấm của Myanmar ở mức 459 USD/tấn (giá FOB, giao nguyên container - FCL), tăng 10 USD/tấn so với tuần trước đó. Mức giá này thấp hơn 4 USD/tấn so với gạo trắng 5% tấm của Thái Lan, nhưng lại cao hơn lần lượt 40 USD/tấn và 77 USD/tấn so với gạo trắng 5% tấm của Việt Nam và Ấn Độ.

Myanmar dự kiến ​​cắt giảm xuất khẩu gạo tấm, đẩy mạnh chế biến trong nước

Mặc dù đang nỗ lực mở rộng quy mô xuất khẩu gạo nói chung, Myanmar vẫn có kế hoạch cắt giảm lượng gạo tấm xuất khẩu để thúc đẩy các hoạt động gia tăng giá trị trong nước, ông Ye Min chia sẻ. Các cam kết và hợp đồng đã ký kết vẫn sẽ được thực hiện đầy đủ trong năm tài chính 2026-2027. Tuy nhiên, từ đầu năm tài chính tiếp theo (bắt đầu vào tháng 4), Myanmar dự định sẽ giảm đáng kể lượng gạo tấm xuất khẩu. Ông Ye Min khẳng định: "Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là cắt giảm mạnh xuất khẩu gạo tấm".

Thay vào đó, MRF định hướng sử dụng gạo tấm cho các ngành công nghiệp trong nước như sản xuất thức ăn chăn nuôi, sản xuất chất tạo ngọt, làm mì, bột và các hoạt động chế biến nông sản khác. Liên đoàn hiện đang khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đầu tư vào những lĩnh vực này. Ông nhấn mạnh: "Trong tương lai, Myanmar không có ý định tiếp tục duy trì vị thế là nhà cung cấp gạo tấm lớn trên thị trường". Theo dữ liệu từ MRF, trong tháng 9 năm 2026, Myanmar đã xuất khẩu 44.586 tấn gạo tấm, chiếm khoảng 36% tổng lượng gạo và gạo tấm xuất khẩu của nước này trong tháng đó.

Các ưu tiên đến năm 2027

Ngoài mục tiêu xuất khẩu trước mắt, MRF đang tập trung vào ba ưu tiên dài hạn: mở rộng các Khu vực Xuất khẩu Gạo (Rice Export Zones), cải thiện di truyền giống lúa và củng cố chuỗi giá trị lúa gạo trong nước. Liên đoàn đặt mục tiêu dài hạn là mở rộng quy mô các Khu vực Xuất khẩu Gạo lên từ 2 triệu đến 3 triệu mẫu Anh (khoảng 800.000 – 1,2 triệu héc-ta). Sáng kiến ​​này nhằm hỗ trợ sự phát triển bền vững, thúc đẩy các thực hành nông nghiệp tốt, cải thiện hệ thống tưới tiêu và đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc.

MRF cũng dự định hợp tác với Bộ Nông nghiệp, các nhà khoa học và các đối tác thuộc khu vực tư nhân để phát triển các giống lúa xuất khẩu có năng suất cao hơn. Bên cạnh việc phát triển giống, liên đoàn còn hướng tới việc cải thiện khả năng tiếp cận tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), nâng cấp các nhà máy xay xát, đồng thời mở rộng năng lực lưu trữ và sấy khô. Ông Ye Min cho biết: "Mục tiêu dài hạn là xuất khẩu các sản phẩm gạo có chất lượng và giá trị cao hơn – đặc biệt là gạo thơm cao cấp và gạo trắng chất lượng cao – đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào việc xuất khẩu gạo tấm".

Theo SP Global