Khi Quy định của Liên minh Châu Âu về chống phá rừng (EUDR) tiến gần đến ngày bắt đầu áp dụng (30 tháng 12), một báo cáo mới từ Viện Quốc tế về Phát triển Bền vững (IISD) cho thấy nhiều hộ sản xuất nhỏ vẫn thiếu nguồn lực cần thiết để đáp ứng các yêu cầu của bên mua liên quan đến EUDR. Báo cáo từ tổ chức tư vấn chuyên về phát triển bền vững này dựa trên các cuộc phỏng vấn và khảo sát với 333 nông dân và nhóm sản xuất của nhiều loại nông sản tại 16 quốc gia, bao gồm cả người trồng cà phê. Các tác giả lưu ý rằng mẫu khảo sát không đồng đều và không nên được coi là đại diện về mặt thống kê.

Hiện tượng "rò rỉ thị trường"

Nghiên cứu cho thấy mặc dù nhận thức về EUDR đã khá phổ biến, nhiều người vẫn gặp rào cản liên quan đến giấy tờ đất đai, chi phí tuân thủ, khả năng truy xuất nguồn gốc và năng lực kỹ thuật.

Đáng chú ý, 74% tổng số người được hỏi tin rằng các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn có thể đẩy nông dân sang các thị trường ít bị kiểm soát hơn. Riêng đối với nhóm người trồng cà phê, con số này là 79%. Các tác giả báo cáo của IISD viết: “Kết quả này làm nổi bật một thách thức quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách và các bên tham gia chuỗi cung ứng: làm thế nào để đảm bảo EUDR giúp giảm thiểu nạn phá rừng mà không loại bỏ các hộ sản xuất nhỏ – những người đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp toàn cầu”.

Quy định được thông qua vào năm 2023 này nhằm ngăn chặn các sản phẩm có liên quan đến nạn phá rừng hoặc suy thoái rừng xâm nhập hoặc rời khỏi thị trường EU. Quy định này áp dụng đối với cà phê cũng như gia súc, ca cao, dầu cọ, cao su, đậu nành và gỗ. Theo lộ trình hiện tại, luật sẽ bắt đầu áp dụng đối với các doanh nghiệp quy mô lớn và vừa từ ngày 30 tháng 12 năm 2026, và đối với hầu hết các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ từ ngày 30 tháng 6 năm 2027. Trong phản hồi gửi tới IISD, một số nông dân cho biết họ có thể sẽ bán hàng cho những bên thu mua đưa ra mức giá cao hơn hoặc thanh toán nhanh hơn thay vì tiếp tục tham gia các kênh tuân thủ EUDR. Những người khác có nguy cơ mất cơ hội tiếp cận các bên thu mua tuân thủ EUDR do không đủ khả năng chi trả cho các chi phí lập bản đồ, truy xuất nguồn gốc hoặc các chi phí tuân thủ khác.

Các tác giả cảnh báo rằng tình trạng "rò rỉ" này có thể làm suy yếu chính quy định nói trên, đồng thời thúc đẩy hoạt động thương mại tại các thị trường có yêu cầu về môi trường lỏng lẻo hơn.

Tầm quan trọng của các mạng lưới liên kết

Báo cáo cũng chỉ ra sự phân hóa ngày càng lớn giữa nhóm nông dân sản xuất nhỏ đã tham gia vào các hợp tác xã, chương trình chứng nhận của bên thứ ba và chuỗi cung ứng quốc tế có tổ chức với nhóm nông dân hoạt động độc lập. Nhóm nông dân có sự liên kết thường có hồ sơ giấy tờ, khả năng truy xuất nguồn gốc, công tác đào tạo và sự hỗ trợ từ các tổ chức tốt hơn. Các báo cáo gần đây của DCN đã ghi nhận sự khác biệt về mức độ chuẩn bị của nông dân tại các vùng trồng cà phê ở Colombia, Costa Rica và Honduras.

Đối với tất cả các mặt hàng được đề cập trong báo cáo của IISD, 84% số người được hỏi xác định các chính sách và chương trình của chính phủ là hình thức hỗ trợ cần thiết. Tiếp theo là hỗ trợ tài chính (78%), đào tạo và nâng cao năng lực (74%), cũng như cải thiện thông tin và nâng cao nhận thức (71%). Các tác giả viết: “Báo cáo lập luận rằng việc đạt được các mục tiêu của EUDR đòi hỏi một cách tiếp cận dựa trên tinh thần trách nhiệm chung, với sự tham gia của chính phủ, các chủ thể thuộc khu vực tư nhân, các tổ chức xây dựng tiêu chuẩn bền vững tự nguyện, các sáng kiến ​​về tính bền vững và các đối tác phát triển”. “Việc hỗ trợ sự tham gia của các hộ sản xuất nhỏ không chỉ là vấn đề công bằng mà còn là yếu tố then chốt đối với hiệu quả và uy tín của chính quy định này.”

IISD là một tổ chức tư vấn chính sách (think tank) có trụ sở tại Canada, chuyên về lĩnh vực phát triển bền vững. Báo cáo này được thực hiện trong khuôn khổ chương trình "State of Sustainability Initiatives" (Tình trạng các Sáng kiến ​​Bền vững) của IISD – chương trình chuyên nghiên cứu và tư vấn cho chính phủ, các tổ chức xây dựng tiêu chuẩn bền vững cũng như các bên tham gia chuỗi cung ứng.

Theo Daily Coffee News