Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng đã mang về 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, giá của loại "vua trái cây" này lại đang ngày càng rẻ đi.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, nhập khẩu sầu riêng Việt Nam vào thị trường này trị giá 987,9 triệu USD – tăng 43,1% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm 91% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam trong nửa đầu năm 2026. Ước tính kim ngạch xuất khẩu có thể đạt khoảng 4 tỷ USD vào cuối năm. Trong giai đoạn thu hoạch rộ, kim ngạch xuất khẩu tháng 8 và tháng 9 có thể đạt mức khoảng 1 tỷ USD mỗi tháng.

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh, giá bán tại thị trường nội địa và xuất khẩu lại giảm sâu. Vào giữa tháng 7, Bộ Công Thương cho biết sầu riêng Monthong Việt Nam bán tại Trung Quốc có giá từ 20–30 NDT/0,5 kg (tương đương 2,79–4,18 USD), thấp hơn nhiều so với mức 35–45 NDT ghi nhận cùng kỳ năm ngoái. Tương tự, tại các chợ đầu mối ở Trung Quốc, giá sầu riêng Monthong loại A của Việt Nam đã giảm từ 36,5 NDT/0,5 kg (5,09 USD) xuống còn 13 NDT/0,5 kg (1,81 USD) trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 6. Tại thị trường trong nước, dữ liệu từ trang web giasaurieng cho thấy vào ngày 3/8, giá sầu riêng Ri6 tại khu vực Đông Nam Bộ dao động từ 25.000 đến 60.000 đồng/kg, trong khi giá sầu riêng Monthong ở mức 40.000 đến 85.000 đồng/kg. Tại Tây Nguyên, giá sầu riêng Ri6 và Monthong lần lượt ở mức 25.000–54.000 đồng/kg và 32.000–74.000 đồng/kg.

Ông Nguyễn Văn Tạo, một nông dân trồng sầu riêng tại Đắk Nông, cho biết năm ngoái, trước khi thu hoạch, thương lái đã đến tận vườn để mua toàn bộ số trái loại 1 với giá 70.000 đồng/kg. Năm ngoái, trái loại 1 chiếm hơn 70% sản lượng thu hoạch của gia đình ông. "Giá sầu riêng năm nay thấp hơn. Chỉ còn khoảng 15 ngày nữa là đến vụ thu hoạch, nhưng các thương lái không còn đặt cọc để chốt đơn hàng như trước đây nữa," ông cho biết.

Sản lượng cung ứng

Vào ngày 3/8, Tổng giám đốc một doanh nghiệp lớn chuyên xuất khẩu rau quả tại Việt Nam thừa nhận rằng trong 7 tháng đầu năm nay, dù sản lượng xuất khẩu sầu riêng của công ty tăng khoảng 8% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng tổng giá trị lại sụt giảm đáng kể. "Sản lượng sầu riêng tại Việt Nam đang tăng nhanh qua từng năm," vị Tổng giám đốc này nói. Trong khi đó, việc tiêu thụ sầu riêng vẫn phụ thuộc rất lớn vào thị trường Trung Quốc.

Điều quan trọng cần lưu ý là trước đây, Trung Quốc chỉ phụ thuộc vào nguồn cung sầu riêng từ Thái Lan và Việt Nam. Hiện nay, sầu riêng từ nhiều quốc gia Đông Nam Á đang ồ ạt đổ vào thị trường tỷ dân này. Khi nguồn cung tăng mạnh trong khi nhu cầu chỉ tăng nhẹ, giá sầu riêng bị kéo xuống thấp. Báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho thấy vào năm 2022 – thời điểm Việt Nam chính thức xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc lần đầu tiên – tổng diện tích trồng sầu riêng của cả nước là khoảng 110.000 ha. Đến cuối tháng 6 năm nay, con số này đã lên tới 198.600 ha, tăng hơn 80%. Sản lượng sầu riêng trong nửa đầu năm ước đạt 603.300 tấn ngay cả khi chưa vào vụ thu hoạch chính, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, thừa nhận rằng giá sầu riêng tại vườn năm nay thấp hơn kỳ vọng của người trồng. Ông lý giải nguyên nhân sụt giảm giá là do các diện tích trồng mới từ những năm trước bắt đầu cho thu hoạch, khiến sản lượng tăng vọt. Trong khi tổng sản lượng năm ngoái chỉ hơn 1 triệu tấn, thì năm nay con số này có thể vượt mốc 2 triệu tấn. Hơn nữa, Thái Lan, Malaysia, Campuchia và Lào cũng đang gia tăng xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, làm gia tăng sự cạnh tranh trên thị trường. Đồng thời, Trung Quốc đã siết chặt kiểm tra đối với mã vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cũng như các chỉ tiêu kiểm nghiệm về cadmium và Rhodamine B. Quy trình kiểm tra kéo dài khiến nhiều lô hàng phải chờ đợi tại cửa khẩu, làm giảm chất lượng sầu riêng. Hệ quả là người mua ép giá xuống thấp để bù đắp rủi ro. "Đó là lý do tại sao giá sầu riêng năm nay thấp hơn năm ngoái," ông Nguyên giải thích. Ngoài ra, mưa lớn cũng làm giảm sản lượng trái loại A.

Để thúc đẩy xuất khẩu, các cơ quan chức năng đã nỗ lực mở rộng các kênh xuất khẩu. Chẳng hạn, sau quá trình đàm phán kéo dài, Ấn Độ đã chính thức mở cửa thị trường cho sầu riêng Việt Nam vào giữa tháng 7. Việc tiếp cận chính thức thị trường Ấn Độ tạo ra cơ hội tăng trưởng mới cho sầu riêng Việt Nam. Là thị trường có dân số khổng lồ và nhu cầu lớn đối với các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu, Ấn Độ được kỳ vọng sẽ giúp đa dạng hóa các điểm đến xuất khẩu và giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết 36 nhằm đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Quy trình mới giúp việc kiểm tra hồ sơ trở nên nhanh chóng và minh bạch hơn. Khi Trung Quốc phê duyệt thêm các mã số vùng trồng, khối lượng sầu riêng đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường này cũng sẽ tăng lên.

Theo VNS