Nhu cầu lớn từ thị trường Trung Quốc đã giúp kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt gần 2 tỷ USD trong tám tháng đầu năm 2026, trong khi Thái Lan đang cân nhắc áp dụng một khoản phí đối với hàng xuất khẩu của mình do sự cạnh tranh ngày càng gia tăng. Việt Nam đã thu về gần 2 tỷ USD từ xuất khẩu sầu riêng trong 8 tháng đầu năm 2026, với Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chủ yếu. Trong khi đó, Thái Lan đang xem xét việc thành lập một quỹ và áp dụng mức phí lên tới 0,06 USD/kg đối với sầu riêng xuất khẩu.

Chia sẻ với VietNamNet, ông Nguyễn Văn Tạo, một nông dân trồng sầu riêng tại tỉnh Lâm Đồng (vùng Tây Nguyên), cho biết giá cả đang có xu hướng tăng, giúp nông dân duy trì lợi nhuận ổn định. Tại các vườn có tỷ lệ lớn trái đạt chuẩn xuất khẩu (trọng lượng từ 2,5 đến 3 kg/trái), thương lái đang đưa ra mức giá thu mua tại vườn lên tới 2,28 USD/kg. Gia đình ông Tạo đã đồng ý bán toàn bộ sản lượng sầu riêng trong vườn cho thương lái với giá khoảng 1,90 USD/kg từ hơn một tháng trước. Hiện tại, vườn sầu riêng của gia đình đang bước vào những ngày cuối của vụ thu hoạch. "Mặc dù mức giá này không cao bằng trước đây, nhưng gia đình tôi vẫn thu được lợi nhuận khoảng 57.000 USD sau khi trừ chi phí," ông Tạo cho biết. 

Khi nguồn cung ra thị trường giảm dần, giá thu mua tại vườn đối với sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu đã tăng lên. Số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước sang Trung Quốc đạt 1,06 tỷ USD trong tháng 8 năm 2026, tăng 36,9% so với tháng 7 và tăng 56,7% so với tháng 8 năm 2025. Sầu riêng là một trong những mặt hàng đóng góp chủ lực khi khu vực Tây Nguyên bước vào cao điểm vụ thu hoạch. Bộ Nông nghiệp và Môi trường ước tính Việt Nam đã xuất khẩu sầu riêng với trị giá 1,97 tỷ USD trong tám tháng đầu năm 2026, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm trước. Riêng kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,85 tỷ USD, tăng 29,9%. Cục Xuất nhập khẩu (thuộc Bộ Công Thương) dự báo xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những tháng còn lại của năm 2026. Hiện tại, Việt Nam đang nắm giữ lợi thế về nguồn cung sầu riêng tươi, yếu tố có thể giúp duy trì kim ngạch xuất khẩu hàng tháng ở mức trên 1 tỷ USD.

Trong bối cảnh xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng mạnh, Thái Lan đang cân nhắc thành lập một quỹ sầu riêng và thu phí lên tới 0,06 USD/kg đối với hàng xuất khẩu của mình. Thái Lan đã tổ chức phiên điều trần công khai mới nhất về dự thảo Luật Sầu riêng vào ngày 7/9. Dự thảo luật này đã được thảo luận trong hơn hai năm với sự tham gia của nông dân, thương lái và các doanh nghiệp xuất khẩu. Phiên điều trần đã ghi nhận nhiều đề xuất và ý kiến ​​phản đối, chủ yếu tập trung vào kế hoạch thành lập quỹ và áp dụng mức phí đối với sầu riêng xuất khẩu. Những người tham gia cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng thu hoạch và buôn bán sầu riêng chưa chín – hành vi có thể gây tổn hại đến chất lượng và uy tín của trái cây Thái Lan tại thị trường nước ngoài. Đề xuất thành lập quỹ sầu riêng và thu phí xuất khẩu đã vấp phải sự phản đối từ Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan cùng Hiệp hội Thương nhân và Xuất khẩu Trái cây Thái Lan. Dự thảo đề xuất mức phí từ 0,50 đến 1 baht/kg, và có thể tăng lên mức tối đa là 2 baht/kg (tương đương khoảng 0,06 USD). Một container xuất khẩu tiêu chuẩn thường chứa khoảng 18 tấn sầu riêng. Với mức phí 1 baht/kg, chi phí phát sinh sẽ vào khoảng 18.000 baht (tương đương khoảng 540 USD) cho mỗi container. Các hiệp hội lập luận rằng chi phí tăng thêm này rốt cuộc có thể bị đẩy sang phía nông dân thông qua việc giảm giá thu mua. Thay vì áp đặt một khoản phí, họ cho rằng luật này nên tập trung vào việc nâng cao chất lượng, giải quyết các vấn đề về cơ cấu và tăng cường năng lực cạnh tranh, thay vì làm tăng chi phí cho nông dân và doanh nghiệp.

Cuộc cạnh tranh giành thị phần sầu riêng tại Trung Quốc đang ngày càng gay gắt khi Thái Lan, Việt Nam, Malaysia, Philippines và Campuchia đều được phép xuất khẩu loại trái cây này theo đường chính ngạch sang quốc gia đông dân thứ hai thế giới. Các nước này đang tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất để nâng cao chất lượng sầu riêng. Đặc biệt, Thái Lan và Malaysia đang mở rộng ngành công nghiệp sầu riêng đông lạnh. Malaysia có lợi thế về một số giống sầu riêng, trong khi Campuchia vẫn đang tiếp tục mở rộng diện tích canh tác.

Theo VNS