Theo báo cáo mới đây của báo điện tử VnExpress, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 2,16 tỷ USD rau quả từ Việt Nam trong nửa đầu năm nay, tăng 19,3% so với cùng kỳ năm 2025. Việt Nam vẫn là nhà cung cấp rau quả lớn thứ ba cho Trung Quốc, chỉ sau Thái Lan (5,08 tỷ USD) và Chile (2,28 tỷ USD).

Đáng chú ý, thị phần của Việt Nam tại thị trường Trung Quốc đã tăng từ khoảng 13,8% trong nửa đầu năm 2025 lên gần 15,8% trong cùng kỳ năm nay. Khoảng cách với Chile – quốc gia đứng thứ hai với 16,7% thị phần – hiện đã thu hẹp xuống còn chưa đầy một điểm phần trăm. Sự gia tăng mạnh mẽ trong xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Trung Quốc được thúc đẩy bởi nguồn cung dồi dào hơn và cơ cấu sản phẩm được tối ưu hóa, trong đó sầu riêng đóng vai trò là động lực tăng trưởng chính. Trong nửa đầu năm nay, Trung Quốc đã nhập khẩu lượng sầu riêng tươi và đông lạnh trị giá gần 988 triệu USD từ Việt Nam, tăng 43,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng mặt hàng sầu riêng đã chiếm gần một nửa tổng giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Trung Quốc. Trong khi đó, giá trị xuất khẩu xoài, thanh long và chuối lại sụt giảm, còn xuất khẩu dừa lại tăng mạnh.

Một yếu tố quan trọng khác là vị trí địa lý gần Trung Quốc của Việt Nam. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết rau quả tươi của Việt Nam có thể đến Trung Quốc nhanh hơn nhờ khoảng cách vận chuyển ngắn; điều này giúp duy trì chất lượng sản phẩm đồng thời giữ chi phí logistics thấp hơn so với nhiều nhà cung cấp khác từ Đông Nam Á và Nam Mỹ. Lợi thế này đặc biệt quan trọng đối với các loại trái cây tươi – nhóm sản phẩm có chất lượng phụ thuộc nhiều vào tốc độ vận chuyển. Khi nhu cầu về trái cây nhiệt đới tại Trung Quốc mở rộng từ các thành phố cấp 1 và cấp 2 sang cả các thành phố cấp 3 cũng như các tỉnh phía Bắc và phía Tây, vị trí địa lý gần các thị trường lớn mang lại cho Việt Nam thêm nhiều cơ hội tăng trưởng.

Việc Trung Quốc cấp phép nhập khẩu cho nhiều loại trái cây Việt Nam cũng tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp mở rộng quy mô canh tác và năng lực sản xuất. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng đang siết chặt các yêu cầu đối với sản phẩm nhập khẩu. Ông Nguyên cho biết Trung Quốc đang tăng cường giám sát ở mọi khâu, từ mã số đăng ký của doanh nghiệp và vườn trồng cho đến các cơ sở đóng gói. Các hành vi vi phạm như làm giả giấy chứng nhận xuất xứ, sử dụng mã số đăng ký của vườn trồng khác hoặc không tuân thủ các quy định về kiểm soát dịch hại có thể dẫn đến việc mã số đăng ký bị đình chỉ hoặc thu hồi, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xuất khẩu của toàn bộ vùng sản xuất.

Do đó, các doanh nghiệp cần quản lý hiệu quả các vùng trồng, tăng cường hệ thống an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, đồng thời duy trì mối quan hệ chặt chẽ với người trồng và các hợp tác xã để đảm bảo nguồn cung ổn định. Việc đa dạng hóa sản phẩm cũng có thể giúp giảm sự phụ thuộc của Việt Nam vào một mặt hàng duy nhất. Bên cạnh sầu riêng, dừa và các sản phẩm chế biến từ dừa đang mở ra những cơ hội tăng trưởng mới cho Việt Nam.

Theo Produce Report