Ngành cà phê Việt Nam đã khởi đầu năm 2026 đầy mạnh mẽ, thu về gần 1,09 tỷ USD chỉ riêng trong tháng 1/2026, tăng 39,5% so với cùng kỳ năm 2025. Giá cà phê xuất khẩu bình quân trong tháng 1/2026 vẫn ở mức cao, đạt 5.450 USD/tấn. Cà phê đứng thứ hai về doanh thu xuất khẩu trong ngành nông nghiệp tháng đó và nằm trong số 9 nhóm sản phẩm chủ lực có doanh thu xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn cà phê, thu về 8,92 tỷ USD - mức cao nhất trong lịch sử. Khối lượng xuất khẩu tăng 18,3% so với năm trước, trong khi giá trị tăng mạnh 58,8% so với năm 2024. Năm 2026 được xem là một năm đột phá đối với ngành cà phê Việt Nam, với xuất khẩu duy trì tăng trưởng ổn định chủ yếu nhờ giá cả toàn cầu tăng cao trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu khan hiếm. Nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường chính vẫn ổn định, củng cố kim ngạch xuất khẩu mạnh mẽ. Bên cạnh những bước tiến ấn tượng về khối lượng và giá trị, ngành cà phê cũng đã có những bước cải tiến trong việc tái cấu trúc sản phẩm, đa dạng hóa chủng loại và dần giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu cà phê nguyên liệu.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, cà phê Robusta vẫn là xương sống của xuất khẩu trong năm 2025, mang về 6,59 tỷ USD, tăng 57,4% so với năm trước và chiếm 73,8% tổng giá trị xuất khẩu cà phê. Việt Nam tiếp tục là nhà xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới, một giống cà phê ngày càng được các nhà rang xay ưa chuộng để pha trộn và sản xuất cà phê hòa tan. Xuất khẩu cà phê Arabica cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, đạt gần 550 triệu USD, tăng 129,1%. Đặc biệt, xuất khẩu cà phê chế biến đạt 1,78 tỷ USD - mức cao nhất từ ​​trước đến nay. So với năm 2024, giá trị xuất khẩu sản phẩm chế biến tăng 50,4%, do các công ty đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chế biến tiên tiến và mở rộng sản xuất cà phê hòa tan, cà phê rang xay và các sản phẩm cà phê giá trị gia tăng khác.

Việc sử dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã giúp ngành cà phê chế biến của Việt Nam hưởng lợi từ các ưu đãi thuế quan, mở rộng tiếp cận thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh trên toàn cầu.

Biến 1,7 triệu tấn cà phê thành mỏ vàng thông qua chế biến sâu

Diện tích trồng cà phê của Việt Nam hiện nay trải rộng khoảng 710.000 ha. Đắk Lắk, Lâm Đồng và Gia Lai tạo thành vành đai sản xuất cốt lõi, chiếm hơn 92,4% tổng diện tích và 95% sản lượng cả nước. Trong niên vụ 2024-2025, tổng sản lượng đạt khoảng 1,7 triệu tấn, tương đương khoảng 29,5 triệu bao. Đối với niên vụ 2025-2026, sản lượng ước tính đạt 1,8 triệu tấn, được hỗ trợ bởi điều kiện thời tiết thuận lợi và giá cả cao hơn, khuyến khích nông dân đầu tư nhiều hơn vào canh tác và nâng cao năng suất.

Ông Phan Minh Thông, CEO của Tập đoàn Phúc Sinh, chia sẻ với VietNamNet rằng nông nghiệp - và cà phê nói riêng - là một “mỏ vàng” bền vững. Nguồn tài nguyên này sẽ tự tái tạo nếu các doanh nghiệp từ bỏ tư duy bán sản phẩm thô và thay vào đó áp dụng chế biến sâu đồng thời loại bỏ các rào cản chính sách. Là một trong những nhà sản xuất cà phê Robusta lớn nhất thế giới, Việt Nam đã thu về gần 9 tỷ USD doanh thu xuất khẩu cà phê năm ngoái, không chỉ nhờ sản lượng mà còn nhờ sự phát triển của các sản phẩm cà phê chế biến sâu và cà phê đặc sản. Theo ông Thông, cà phê Việt Nam đã dần rũ bỏ hình ảnh là nhà cung cấp nguyên liệu giá rẻ và được chấp nhận ở mức giá cao hơn. Công ty Phúc Sinh đã đầu tư mạnh vào các sản phẩm có giá trị cao, vận hành các nhà máy chế biến cà phê tại Bình Dương và Sơn La. Thay vì bằng lòng với vai trò nhà cung cấp nguyên liệu giá rẻ, công ty chủ động nâng cao giá trị thông qua chế biến sâu. Ông Thông thừa nhận rằng bước đi này ban đầu khá mạo hiểm, nhưng theo thời gian đã giúp định hình lại nhận thức quốc tế về chất lượng nông sản Việt Nam. Ông dẫn chứng ví dụ về trà vỏ cà phê khô, một loại trà thảo mộc được làm từ vỏ quả cà phê khô. Trước đây bị bỏ đi hoặc dùng làm phân bón hữu cơ, vỏ cà phê nay được chế biến thành sản phẩm có giá trị gấp bốn lần hạt cà phê thô. Học hỏi kinh nghiệm từ Nam Mỹ, công ty đã phát triển trà vỏ cà phê khô thành một mặt hàng cao cấp. Sản phẩm này hiện đang được xuất khẩu sang Hà Lan, Ý và Đức, thu về hàng chục nghìn USD mỗi năm. Điều này cho phép công ty tối ưu hóa chuỗi giá trị của mình đồng thời theo đuổi các nguyên tắc chế biến xanh và kinh tế tuần hoàn.

Ông Đoan Hữu Tuế, CEO của Tập đoàn Mỹ Việt Quốc tế, nhận định rằng các dây chuyền chế biến cà phê của Việt Nam đang thu hút sự chú ý ngày càng tăng từ thị trường toàn cầu. “Trước đây, cà phê Việt Nam được đóng bao và xuất khẩu thô với giá rất thấp. Giờ đây, các công ty đầu tư vào máy móc và chế biến sâu để bán sản phẩm với giá trị cao hơn nhiều lần”, ông Tuế cho biết. Mỹ Việt chỉ xuất khẩu cà phê chế biến sang 24 thị trường ở châu Á và châu Âu. Giá trị xuất khẩu đã tăng mạnh qua từng năm. “Có lúc, chúng tôi thậm chí còn hết hàng để bán”, ông nói thêm. Các chuyên gia cho rằng để đạt mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD, ngành cà phê Việt Nam phải chuyển dịch dứt khoát từ số lượng sang chất lượng. Với sản lượng đã gần đạt đỉnh, tăng trưởng trong tương lai phụ thuộc vào chế biến sâu, sản phẩm đặc sản và con đường phát triển xanh, bền vững.

Theo VNS