Trước cuộc tổng tuyển cử tháng 2 của Thái Lan, các chính trị gia thường đến vận động cử tri như ông Chaon Taiupok, 69 tuổi, một nông dân trồng lúa ở Ayutthaya, cách thủ đô Bangkok khoảng 80 km về phía bắc. "Sau khi thắng cử và thành lập chính phủ, họ biến mất", ông Chaon nói, người đang chật vật kiếm sống khi chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao do chiến tranh Iran kết hợp với giá gạo giảm đang gây khó khăn cho nông dân.

Giá dầu diesel bán lẻ ở Thái Lan đã tăng hơn 60% ở mức cao nhất do xung đột, trong khi chi phí phân bón đã tăng hơn 30%. "Chính phủ không giải quyết vấn đề", ông Chaon nói. Sự bất mãn của ông Chaon phản ánh rủi ro chính trị ngày càng tăng đối với Thủ tướng Anutin Charnvirakul, người đã giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử với sự ủng hộ của cử tri nông thôn nhưng hiện đang phải đối mặt với áp lực khi cú sốc giá cả do chiến tranh gây ra làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nợ nông nghiệp của Thái Lan. Chỉ vài tháng sau khi nhậm chức nhiệm kỳ 4 năm, sự ủng hộ dành cho chính quyền của ông Anutin đã bắt đầu suy giảm. Khoảng 57% người được hỏi trong một cuộc khảo sát do Đại học Suan Dusit thực hiện vào tháng 5 cho biết họ ít hoặc không kỳ vọng vào hiệu quả hoạt động của chính phủ, một sự đảo ngược mạnh mẽ so với tháng 3 khi 68% số người được hỏi bày tỏ sự lạc quan. "Chính phủ sẽ triển khai thêm các biện pháp để hỗ trợ người dân và tăng cường niềm tin vào công việc của mình", Phó phát ngôn viên chính phủ Ploythalay Laksameesaengjan cho biết, đồng thời nói thêm rằng giá dầu tăng cao do chiến tranh gây ra nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ.

Những khó khăn của nông dân Thái Lan cho thấy những áp lực rộng lớn hơn đang đè nặng lên nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, vốn đang phải vật lộn với tốc độ tăng trưởng thấp. Thái Lan cũng tụt hậu so với các nước cùng khu vực kể từ đại dịch vì nền kinh tế phụ thuộc vào ngành du lịch đang phục hồi chậm trong khi nhu cầu nội địa vẫn yếu, bị hạn chế bởi nợ hộ gia đình cao. Gần 78% người được hỏi trong cuộc khảo sát tháng 5 kêu gọi hành động khẩn cấp đối với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

“Khủng hoảng niềm tin”

Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas đã mô tả tình hình là một “khủng hoảng chi phí sinh hoạt”, thừa nhận áp lực ngày càng tăng đối với các hộ gia đình bình thường. Tuy nhiên, sau nhiều năm chi tiêu kích thích kinh tế, các lựa chọn chính sách tài khóa của chính phủ bị hạn chế, trong khi lạm phát dự kiến ​​sẽ vượt mục tiêu 1% đến 3% của Ngân hàng Trung ương Thái Lan trong năm nay, do ngân hàng trung ương giữ lãi suất chủ chốt ở mức 1%. Tổng nợ hộ gia đình ở Thái Lan đạt 86,7% GDP, thuộc hàng cao nhất châu Á, phản ánh tăng trưởng thu nhập yếu, tín dụng dễ dàng trong quá khứ và các cú sốc kinh tế, làm giảm tác động của các biện pháp kích thích của chính phủ.

Để giảm bớt khó khăn, chính phủ của ông Anutin đã đưa ra các biện pháp hỗ trợ và khởi động chương trình trợ cấp tiêu dùng trị giá 176 tỷ baht (5,4 tỷ USD), như một phần của sắc lệnh vay nợ rộng hơn trị giá 400 tỷ baht, hiện đang phải đối mặt với thách thức pháp lý từ các đảng đối lập. Ngay cả các chương trình hỗ trợ có mục tiêu của chính phủ, chẳng hạn như trợ cấp khoảng 1.000 baht (30 đô la) mỗi rai (0,16 ha) cho nông dân trồng lúa, cũng không giúp bù đắp được sự tăng giá phân bón và nhiên liệu, vì chúng không đủ để trang trải chi phí của nông dân, theo ông Pramote Charoensilp, chủ tịch Hiệp hội Nông dân Thái Lan. "Áp lực lên chính phủ không chỉ là về kinh tế," ông Ngamprawan Ehsomnuk, trưởng khoa Luật và Chính trị của Đại học Suan Dusit, cho biết. "Đó là một cuộc khủng hoảng niềm tin vào khả năng điều hành hiệu quả của chính phủ."

"Chẳng còn gì ngoài nợ nần”

Đối với nhiều người, trong đó có ông Phayong Saengthong, 64 tuổi, một nông dân trồng lúa ở Ayutthaya, tình hình hiện tại dường như không thể vượt qua. Sau nhiều thập kỷ làm nông, ông Phayong nợ hơn 1 triệu baht (30.628 đô la) cho các chủ nợ. Chi phí phân bón và nhiên liệu tăng cao, cộng thêm giá gạo yếu, đã khiến ông thiệt hại thêm 200.000 baht (6.125 USD) sau vụ thu hoạch mới nhất. Giá gạo Thái Lan đã giảm mạnh năm ngoái, với giá xuất khẩu chạm mức thấp nhất trong 18 năm, chủ yếu do nguồn cung toàn cầu dồi dào và sự cạnh tranh gay gắt từ Ấn Độ. "Khoản nợ quá lớn", ông Phayong nói.

Ông không phải là người duy nhất. Hơn một nửa trong số 3,73 triệu người vay tiền nông dân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Hợp tác xã Nông nghiệp thuộc sở hữu nhà nước đang mắc kẹt trong "bẫy nợ" mà họ khó có thể thoát ra trước khi về hưu, theo báo cáo hồi tháng 4 của viện nghiên cứu thuộc ngân hàng trung ương. Vì các khoản vay chính thức đã cạn kiệt, ông Phayong cho biết ông phải dựa vào các nhà cung cấp để vay tiền. "Nếu họ ngừng cung cấp hàng hóa cho tôi theo hình thức tín dụng, tôi có thể phải ngừng trồng lúa", ông nói, thể hiện sự thất vọng của nhiều hộ nông dân trồng lúa trong số khoảng 4,6 triệu hộ ở vùng nông thôn Thái Lan, những người kỳ vọng sẽ nhận được nhiều hỗ trợ hơn từ chính phủ. "Không có biện pháp rõ ràng nào để giúp đỡ nông dân", ông Pramote nói, người dự định sẽ thúc đẩy hỗ trợ mạnh mẽ hơn tại cuộc họp hội đồng chính sách lúa gạo quốc gia vào thứ Năm. Nếu giá lúa ở mức gần 10.000 baht (306 đô la)/tấn, so với khoảng 7.800 baht hiện nay, nông dân vẫn có thể tìm ra cách xoay sở, ông Chaon, người canh tác trên 72 rai (11,5 ha) đất ở Ayutthaya và đang nợ nhà nước khoảng nửa triệu baht, cho biết. "Với chi phí cao như vậy và giá gạo thấp như vậy, chẳng còn cách nào khác ngoài nợ nần", ông nói.

Theo Reuters