Trung Quốc đã cam kết mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản của Mỹ mỗi năm, ngoài đậu tương, trong ba năm, Nhà Trắng cho biết hôm 17/5, sau hội nghị thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo hai nước tại Bắc Kinh tuần trước.

Là nước nhập khẩu nông sản lớn nhất thế giới, Trung Quốc đã giảm mạnh lượng mua hàng của Mỹ sau cuộc chiến thương mại năm ngoái giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nhưng cả hai bên đã đồng ý mở rộng thương mại nông sản và giải quyết các rào cản phi thuế quan đối với thịt bò và gia cầm, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết hôm 17/5. Dưới đây là chi tiết về thương mại nông sản của họ và cách thức các giao dịch mua bán có thể diễn ra:

Ý nghĩa của thỏa thuận

Cam kết 17 tỷ USD, cùng với các cam kết hiện có về đậu tương, sẽ đưa tổng kim ngạch nhập khẩu nông sản từ Mỹ của Trung Quốc lên gần 28 tỷ đến 30 tỷ USD mỗi năm, theo các nhà giao dịch và phân tích, thấp hơn mức đỉnh 38 tỷ USD vào năm 2022 nhưng cao hơn đáng kể so với con số 8 tỷ USD của năm 2025 và 24 tỷ USD vào năm 2024.

Để đạt được mục tiêu đó, Bắc Kinh sẽ phải tăng mạnh việc mua lúa mì, ngũ cốc thức ăn chăn nuôi, thịt và các mặt hàng nông sản phi thực phẩm như bông và gỗ, các nhà giao dịch và phân tích cho biết.

Bắc Kinh đã thực hiện cam kết mua 12 triệu tấn đậu tương, bao gồm một lượng lúa mì và một lượng lớn lúa miến, sau thỏa thuận hồi tháng 10 năm ngoái giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình. Là một phần của thỏa thuận đó, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc sẽ mua ít nhất 25 triệu tấn đậu nành mỗi năm.

Chuyển hướng nhập khẩu

Việc tăng cường mua nông sản Mỹ có thể diễn ra trên cơ sở giảm xuất khẩu từ các nhà cung cấp đối thủ như Brazil, Úc và Canada. "Để đạt được mức 17 tỷ USD mỗi năm (không bao gồm đậu tương), Trung Quốc có thể cần phải chủ động chuyển hướng mua hàng từ các nhà cung cấp hiện tại sang Mỹ vì lý do chính trị và chiến lược hơn là chỉ vì lý do thương mại đơn thuần", ông Cheang Kang Wei, phó chủ tịch của StoneX tại Singapore, cho biết. Brazil, nhà cung cấp đậu tương chiếm ưu thế của Trung Quốc với 73,6% thị phần vào năm 2025, cũng đã nổi lên là nhà cung cấp ngô hàng đầu. Năm ngoái, Trung Quốc đã phê duyệt nhập khẩu bã ngũ cốc khô (DDGS) của Brazil, một sản phẩm phụ giàu protein dùng làm thức ăn chăn nuôi trong quá trình sản xuất ethanol.

Úc, nhà cung cấp lúa mì hàng đầu của Trung Quốc vào năm 2023 và nhà cung cấp lúa miến hàng đầu vào năm 2025, có thể phải đối mặt với nhu cầu giảm nếu lúa mì và lúa miến của Mỹ chiếm thị phần lớn hơn. Nhập khẩu lúa mạch cũng có thể chịu áp lực, trong khi việc tăng cường mua thịt bò của Mỹ có thể làm giảm nhu cầu đối với thịt bò cao cấp của Úc tại Trung Quốc. Các nhà cung cấp lớn khác, bao gồm Canada và Pháp đối với lúa mì, và Argentina đối với lúa miến, cũng có thể chứng kiến ​​nhu cầu giảm.

Đậu tương

Trung Quốc dự kiến ​​sẽ bắt đầu nhập khẩu đậu tương vụ mới của Mỹ để vận chuyển từ tháng 10, với nguồn cung từ Bắc Mỹ có giá cạnh tranh so với hàng hóa của Brazil, các nhà giao dịch cho biết. "Mua 25 triệu tấn đậu tương của Mỹ sẽ không phải là vấn đề vì giá của Mỹ hiện khá hấp dẫn", một nhà giao dịch hạt có dầu tại châu Á thuộc một công ty thương mại quốc tế điều hành các nhà máy chế biến đậu nành ở Trung Quốc cho biết. "Họ có thể mua để ép dầu cũng như dự trữ."

Các công ty nhà nước COFCO và Sinograin dự kiến ​​sẽ là những người mua chính đậu nành của Mỹ cho đến khi Trung Quốc dỡ bỏ thuế quan bổ sung 10%, các nhà giao dịch cho biết. Trung Quốc đã giảm mạnh sự phụ thuộc vào hạt có dầu của Mỹ kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, với đậu nành của Mỹ chiếm khoảng 1/5 lượng nhập khẩu vào năm 2024, giảm từ 41% vào năm 2016.

Ngô và lúa mì

Các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc có khả năng vẫn là những khách hàng chính của ngô và lúa mì Mỹ, vì họ phần lớn được phân bổ hạn ngạch nhập khẩu với thuế suất thấp. Trung Quốc có hạn ngạch nhập khẩu 9,64 triệu tấn lúa mì và 7,2 triệu tấn ngô với thuế suất 1%. Nhập khẩu vượt quá hạn ngạch sẽ phải chịu mức thuế rất cao là 65%. Trung Quốc chỉ mua 5 triệu USD ngô Mỹ vào năm 2025, giảm so với 561,5 triệu USD một năm trước đó, với các lô hàng bị đình trệ sau tháng 6, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc. Nhập khẩu lúa mì giảm xuống gần bằng 0 vào năm 2025 từ 1,9 triệu tấn, trị giá 600 triệu đô la, vào năm 2024.

Hạt kê và DDGS

Trung Quốc dự kiến ​​sẽ tăng cường mua các loại ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi, bao gồm cả hạt kê, sau khi mưa lớn gây thiệt hại cho vụ mùa phía bắc của nước này vào năm 2025. Không giống như lúa mì và ngô, hạt kê không phải chịu hạn ngạch. Kể từ tháng 11, Bắc Kinh đã mua ít nhất 2,5 triệu tấn hạt kê của Mỹ để bù đắp sự thiếu hụt ngô trong nước, nhưng việc mua lượng lớn DDGS sẽ đòi hỏi phải dỡ bỏ thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp có từ năm 2017.

Thịt

Trung Quốc là thị trường trọng điểm đối với chân gà, tai lợn và nội tạng của Mỹ - những mặt hàng mà Mỹ có nhu cầu thấp. Nhập khẩu thịt bò và gia cầm của Mỹ có khả năng tăng lên sau khi Bắc Kinh cho biết cả hai bên sẽ cùng nhau giải quyết các vấn đề. Hôm 16/5, Trung Quốc đã gia hạn đăng ký 5 năm cho 425 nhà máy chế biến thịt bò của Mỹ, phần lớn bị loại trừ sau khi đăng ký của họ hết hạn vào năm ngoái, và phê duyệt đăng ký 5 năm mới cho 77 cơ sở khác của Mỹ. Bắc Kinh đã đưa ra hệ thống hạn ngạch nhập khẩu thịt bò vào tháng 12 năm ngoái, với mức thuế 55% đối với hàng nhập khẩu vượt quá hạn ngạch từ các nhà cung cấp chính, bao gồm cả Mỹ, để bảo vệ ngành công nghiệp trong nước. 

Nông sản không phải thực phẩm

Nhập khẩu của Trung Quốc cũng có thể bao gồm các sản phẩm không phải thực phẩm như bông và gỗ. Nhập khẩu bông đã giảm xuống còn 225,7 triệu đô la vào năm ngoái so với 1,85 tỷ đô la vào năm 2024.

Theo Reuters