Theo biên bản ghi nhớ được ký kết vào ngày 8/10, ngành lúa gạo Mỹ đặt mục tiêu xuất khẩu tới 200.000 tấn gạo mỗi năm sang Philippines kể từ năm 2028, trong bối cảnh quốc gia Đông Nam Á này đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung gạo nhập khẩu thay vì chỉ phụ thuộc vào Việt Nam. Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu gạo của Mỹ có thể gặp khó khăn khi cạnh tranh về giá với các nhà cung cấp trong khu vực, do các bên trong ngành chỉ ra bất lợi về chi phí đối với gạo có nguồn gốc từ Mỹ, bất chấp sức hút về chất lượng của loại gạo này tại thị trường Philippines. Hiệp hội Gạo Mỹ (USA Rice Federation) và Phong trào các Bên liên quan trong ngành Gạo Philippines (PRISM) đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) vào ngày 8/10 nhằm khôi phục và mở rộng hoạt động thương mại gạo giữa Mỹ và Philippines. Theo thông cáo báo chí chung của hai tổ chức, "Theo biên bản ghi nhớ này, hai bên thống nhất việc cung ứng và thu mua 100.000 tấn gạo có nguồn gốc từ Mỹ (dưới dạng đóng bao và/hoặc gạo rời) mỗi năm, bắt đầu từ năm 2027. Con số này sẽ tăng lên 200.000 tấn/năm kể từ năm 2028. PRISM và USA Rice dự định sẽ nỗ lực hợp tác chặt chẽ với các thành viên trong ngành và chính phủ để thúc đẩy dòng chảy thương mại đầy tiềm năng này một cách kịp thời." Philippines đang tìm cách từng bước đa dạng hóa nguồn nhập khẩu gạo và giảm sự phụ thuộc vào Việt Nam – quốc gia hiện cung cấp phần lớn lượng gạo nhập khẩu cho nước này.

Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu Mỹ có thể đối mặt với thách thức khi cạnh tranh về giá với các nhà cung cấp trong khu vực, mặc dù gạo Mỹ có tiềm năng thu hút người mua nhờ chất lượng vượt trội. Ông Peter Bachmann, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của USA Rice Federation, chia sẻ với Platts vào ngày 9/10: "Xét về giá cả, chúng tôi rõ ràng không có lợi thế cạnh tranh khi so sánh với báo giá từ các nước láng giềng trong khu vực – những nơi mà hoạt động sản xuất gạo nhận được sự hỗ trợ lớn từ chính phủ. Cơ hội duy nhất để chúng tôi thâm nhập thị trường này là nếu các đơn hàng được thực hiện thuần túy dựa trên các yếu tố chính trị. Tuy nhiên, chất lượng gạo hạt dài (LG) 5% tấm của Mỹ vượt trội hơn hẳn so với hầu hết các loại gạo đang được bày bán tại các kệ hàng bán lẻ ở Manila."

Theo thông cáo báo chí, Mỹ từng là nhà cung cấp gạo lớn cho Philippines trong giai đoạn 1999-2007, chủ yếu thông qua sự hợp tác với Cơ quan Lương thực Quốc gia (NFA) của nước này. Một nhà nhập khẩu gạo tại Manila cho rằng gạo Mỹ sẽ gặp khó khăn khi cạnh tranh về giá và tỏ ý hoài nghi liệu bản ghi nhớ (MOU) này có dẫn đến các giao dịch thương mại thực tế hay không. "Tôi không tin gạo Mỹ sẽ có khả năng cạnh tranh. Tôi nghĩ đây chỉ là một bản ghi nhớ mà thôi." Tính đến ngày 9/10, Platts ghi nhận giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan ở mức 463 USD/tấn (giá FOB Bangkok), cao hơn 44 USD/tấn so với gạo trắng 5% tấm của Việt Nam (419 USD/tấn FOB). Gạo trắng 5% tấm của Myanmar được định giá ở mức 459 USD/tấn (FOB, giao nguyên container - FCL), trong khi gạo trắng 5% tấm của Pakistan và Ấn Độ lần lượt ở mức 399 USD/tấn và 382 USD/tấn (FOB). Vào ngày 8/10, Platts ghi nhận giá gạo trắng hạt dài 4% tấm của Mỹ ở mức 604 USD/tấn (FOB). Sự chênh lệch về giá này cho thấy áp lực cạnh tranh mà các nhà xuất khẩu gạo Mỹ có thể phải đối mặt từ các nhà cung cấp châu Á. Các bên tham gia thị trường sẽ theo dõi xem liệu bản ghi nhớ này có chuyển thành các đơn hàng thực tế từ năm 2027 hay không, cũng như liệu các nhà cung cấp Mỹ có thể cạnh tranh về giá với các nguồn cung trong khu vực hay không, trong bối cảnh Philippines đang đa dạng hóa nguồn nhập khẩu.

Theo SP Global