Ấn Độ có khả năng củng cố vị thế trên thị trường gạo toàn cầu khi các áp lực về sản lượng tại những quốc gia xuất khẩu chủ chốt diễn ra cùng lúc với nhu cầu tăng mạnh và chi phí vận chuyển leo thang. Những thay đổi trong cục diện nguồn cung có thể mang lại cơ hội cho các nhà xuất khẩu Ấn Độ mở rộng sự hiện diện tại thị trường nước ngoài. Cơ hội này xuất hiện bất chấp việc dự báo sản lượng gạo của Ấn Độ bị điều chỉnh giảm; các nhà xuất khẩu khẳng định rằng nước này vẫn có đủ lượng gạo dự trữ để đáp ứng cả nhu cầu trong nước lẫn nhu cầu từ thị trường quốc tế. Ông Dev Garg, Phó chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ, đã đưa ra nhận định này trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin ANI.

Theo ông Garg, năm ngoái Ấn Độ đã sản xuất khoảng 151 triệu tấn gạo và xuất khẩu gần 22 triệu tấn. Những con số này giúp Ấn Độ duy trì vị trí trung tâm trong hoạt động thương mại gạo toàn cầu, đặc biệt là khi các quốc gia sản xuất cạnh tranh đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nguồn cung. Ông Garg ước tính Ấn Độ hiện có lượng dự trữ gạo vượt mức yêu cầu dự trữ an ninh khoảng 27 triệu tấn (tương đương 270 lakh tấn). Ông cho biết lượng gạo dư thừa này tạo ra nguồn đệm đáng kể cho hoạt động xuất khẩu, ngay cả khi đã tính đến việc điều chỉnh giảm dự báo sản lượng trong nước gần đây. Dự báo sản lượng của Ấn Độ đã được điều chỉnh giảm từ mức khoảng 156 triệu tấn xuống còn gần 146-147 triệu tấn. Ông Garg cho rằng sự sụt giảm này là do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino và các yếu tố thời tiết bất lợi khác tác động đến triển vọng mùa vụ. Mặc dù có sự điều chỉnh giảm, ông dự báo lượng gạo dư thừa của Ấn Độ vẫn sẽ duy trì ở mức trên 40 triệu tấn vào cuối năm nay. Lượng dư thừa này lớn gần gấp đôi khối lượng xuất khẩu hàng năm của đất nước và có thể tạo điều kiện thuận lợi để các nhà xuất khẩu đáp ứng nhu cầu của khách hàng quốc tế.

Các đối thủ cạnh tranh đối mặt với áp lực nguồn cung

Tình hình nguồn cung tại các quốc gia sản xuất gạo lớn khác có thể tạo thêm cơ hội cho các nhà xuất khẩu Ấn Độ. Ông Garg cho biết Việt Nam đã bắt đầu nhập khẩu gạo từ Ấn Độ, trong khi Thái Lan và Pakistan cũng đang đối mặt với áp lực trong chuỗi cung ứng nội địa. Sự thay đổi này có thể nâng cao vị thế của Ấn Độ tại các thị trường vốn đã phụ thuộc vào nguồn cung gạo từ nước này. Các nhà xuất khẩu có thể hưởng lợi nhiều hơn nếu nguồn cung từ các đối thủ cạnh tranh tiếp tục bị hạn chế và người mua quốc tế tìm kiếm các nguồn thay thế để đảm bảo nguồn hàng.

Theo ông Garg, sản lượng gạo toàn cầu dự kiến ​​sẽ giảm khoảng 9%, trong khi nhu cầu được dự báo tăng 14%. Khoảng cách ngày càng lớn giữa cung và cầu có thể khiến thị trường quốc tế tiếp tục chịu áp lực.

Chi phí vận chuyển gia tăng áp lực

Cơ hội xuất khẩu đang mở ra song hành với sự gia tăng đáng kể về chi phí logistics và sản xuất. Ông Garg cho biết giá nhiên liệu hàng hải đã tăng từ mức khoảng 400-500 USD lên gần 1.300-1.400 USD, đẩy chi phí vận chuyển gạo bằng đường biển lên cao. Chi phí vận chuyển tăng có thể làm tăng giá gạo Ấn Độ khi đến các thị trường nước ngoài, đặc biệt là đối với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Sự gia tăng này cũng diễn ra vào thời điểm chi phí nhiên liệu và phân bón đang gây áp lực lên chuỗi cung ứng nông sản. Ông Garg cho biết giá gạo bán buôn trên toàn cầu đã tăng khoảng 15% trong bốn tháng qua. Ông dự báo giá cả sẽ tiếp tục chịu áp lực do sản lượng sụt giảm kết hợp với chi phí đầu vào và vận chuyển gia tăng.

Theo ông Garg, tình trạng gián đoạn liên quan đến cuộc khủng hoảng chiến tranh tại Iran đã tạo thêm một lớp bất ổn nữa cho hoạt động logistics toàn cầu. Đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu, chi phí vận chuyển và hàng hóa tăng cao có thể dẫn đến việc tăng chi tiêu cho lương thực và gia tăng lượng ngoại tệ phải chi trả.

Ấn Độ đối mặt với bài toán cân bằng

Cơ hội gia tăng xuất khẩu có thể mang lại lợi ích cho nông dân và các doanh nghiệp xuất khẩu của Ấn Độ, song cũng đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách. Bất kỳ sự gia tăng bền vững nào về xuất khẩu cũng cần được cân đối với nguồn cung nội địa, giá lương thực và việc duy trì lượng dự trữ chiến lược hợp lý.

Theo Liên đoàn các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ, hơn 60 quốc gia đang phụ thuộc vào nguồn cung gạo từ nước này. Điều đó mang lại cho Ấn Độ vai trò quan trọng trong an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt là khi các nhà cung cấp khác gặp gián đoạn về sản xuất hoặc chuỗi cung ứng.

Hiện tại, lượng dự trữ dồi dào giúp các doanh nghiệp xuất khẩu của Ấn Độ có dư địa để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ thị trường quốc tế. Tuy nhiên, tính bền vững của lợi thế này sẽ phụ thuộc vào vụ mùa tiếp theo, điều kiện thời tiết, chi phí logistics và khả năng của chính phủ trong việc cân bằng giữa tăng trưởng xuất khẩu với nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Theo Business World