Giá gạo Basmati và các loại gạo khác (không phải Basmati) đã tăng mạnh trong những tháng gần đây. Giá gạo Basmati tăng 15-20% trong quý 1 năm tài chính 2027 so với cùng kỳ năm trước, trong khi các loại gạo khác tăng 20-25%. Hiện tại, giá gạo Basmati ở mức khoảng 100 Rupee/kg, tăng từ mức khoảng 85 Rupee/kg một năm trước. Tuy nhiên, tại sao giá gạo lại tăng và liệu mức giá cao này có duy trì trong suốt mùa lễ hội hay không? Ông Akshay Gupta, Giám đốc phụ trách xuất khẩu số lượng lớn tại KRBL, chia sẻ với Business Today TV rằng có hai yếu tố chính thúc đẩy đợt tăng giá mạnh này: sản lượng vụ mùa sụt giảm và nhu cầu từ thị trường nước ngoài tăng đột biến.

Nguyên nhân giá gạo tăng

Chuyên gia về hàng hóa này cho biết đà tăng giá gạo Basmati đã bắt đầu từ tháng 1. Ông cho biết sản lượng vụ mùa tháng 10-12/2025 thấp hơn dự kiến ​​do tình trạng ngập lụt sớm tại Punjab và Haryana đã gây thiệt hại cho một phần diện tích canh tác. "Tổng sản lượng thực tế thấp hơn nhu cầu thị trường, và chính điều này đã dẫn đến việc tăng giá gạo."

Yếu tố thứ hai là cuộc xung đột tại Tây Á, bùng phát vào cuối tháng 2 và đầu tháng 3. "Nhu cầu từ các bên mua quốc tế đột ngột tăng vọt do lo ngại về an ninh lương thực. Đó là một trong hai yếu tố khiến giá gạo tăng trong năm nay," ông Gupta nói thêm. Các khách hàng tại Tây Á, đặc biệt là khu vực vùng Vịnh, vẫn duy trì sự quan tâm lớn đối với gạo Ấn Độ trong bối cảnh các quốc gia nỗ lực đảm bảo nguồn cung lương thực. Ả Rập Xê Út hiện vẫn là khách hàng lớn nhất của Ấn Độ.

Trong năm tài chính 2026, Ấn Độ đã xuất khẩu lượng gạo Basmati kỷ lục lên tới 6,52 triệu tấn sang 154 quốc gia.

Liệu giá gạo có tiếp tục ở mức cao?

Ông Gupta dự báo xu hướng tăng giá này sẽ tiếp diễn. Vụ mùa Basmati mới đã bắt đầu được thu hoạch và đưa ra thị trường, nhưng mức giá ban đầu đã cao hơn so với giá khởi điểm của năm ngoái. "Giá thu mua lúa đầu vụ đối với giống lúa 1509 – loại vừa mới bắt đầu được đưa về kho – cao hơn ít nhất khoảng 20%," ông cho biết, đồng thời nói thêm rằng các tín hiệu ban đầu từ vụ mùa mới cho thấy xu hướng giá vẫn tiếp tục tăng. Nhu cầu từ thị trường quốc tế cũng tiếp tục là yếu tố hỗ trợ cho giá gạo. “Năm ngoái, Ấn Độ đã ghi nhận mức xuất khẩu gạo basmati cao kỷ lục, đạt tổng cộng 6,5 triệu tấn. Chúng tôi nhận thấy xu hướng này sẽ còn tiếp diễn do nhu cầu từ các thị trường quốc tế vẫn đang duy trì.”

Còn về mùa lễ hội thì sao?

Vụ lúa basmati mới chỉ bắt đầu được thu hoạch và đưa ra thị trường, vì vậy giá cả vẫn chưa ổn định. Ông Gupta cho biết vụ mùa hiện tại là chỉ dấu tốt nhất vào lúc này. Giá lúa khi mới ra thị trường cao hơn khoảng 20% ​​so với năm ngoái. “Nhưng đây vẫn là giai đoạn đầu. Lúa mới bắt đầu về. Lượng hàng sẽ tăng dần theo thời gian, nên giá cả vẫn chưa ổn định. Tuy nhiên, các tín hiệu ban đầu cho thấy nguồn cung ra thị trường sẽ cao hơn so với năm ngoái.” Đối với các loại gạo không phải basmati, tình hình hiện chưa rõ ràng. Vụ thu hoạch dự kiến ​​sẽ bắt đầu từ giữa đến cuối tháng 10.

Tại sao các lô hàng xuất khẩu gạo lại bị chuyển hướng?

Nhu cầu mạnh mẽ trên toàn cầu cũng đang thay đổi cách gạo Ấn Độ tiếp cận các thị trường nước ngoài. Các lô hàng xuất khẩu sang những quốc gia như Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng gấp nhiều lần. Tuy nhiên, ông Gupta cho rằng sự gia tăng đột biến về lượng hàng xuất khẩu sang các thị trường mới như Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ không nhất thiết có nghĩa là các nước này bỗng nhiên trở thành những thị trường tiêu thụ gạo basmati lớn. Ông cho biết mức tăng gấp tám lần trong xuất khẩu sang Jordan chủ yếu liên quan đến tình trạng gián đoạn quanh eo biển Hormuz. “Năm nay, mức tăng gấp tám lần này chủ yếu phản ánh việc chuyển hướng các lô hàng do vấn đề tại eo biển Hormuz. Và các lô hàng đến Jordan này chủ yếu được sử dụng để đáp ứng nhu cầu của Iraq.”

Ông cho biết xuất khẩu sang Iraq đã giảm khoảng 50%, trong đó một phần khối lượng hàng hóa hiện được chuyển hướng qua Jordan. “Rõ ràng là cũng có sự thay đổi về nhu cầu, vì cả người mua lẫn nhà xuất khẩu đều đang tìm cách đa dạng hóa thị trường do những gián đoạn trong khu vực này.”

Liệu các thị trường xuất khẩu mới có duy trì được lâu dài?

Chuyên gia về hàng hóa này cho rằng một phần nhu cầu mới có thể vẫn duy trì ngay cả khi tình trạng gián đoạn hiện tại kết thúc. Tuy nhiên, ông không kỳ vọng mức nhu cầu cao bất thường của năm ngoái sẽ lặp lại theo cùng một cách. Năm ngoái, giá trung bình của gạo basmati là khoảng 870 USD, khiến gạo Ấn Độ trở nên hấp dẫn đối với người mua quốc tế. “Năm ngoái là một năm khác thường. Nếu nhìn vào giá trung bình của gạo basmati năm ngoái là 870 USD, thì đó là mức giá rất hấp dẫn đối với thị trường quốc tế. Và điều đó đã tạo ra nhiều thị trường mới cho gạo basmati.” Tuy nhiên, năm nay, mức giá cao hơn có thể hạn chế sức tiêu thụ gạo basmati tại một số thị trường. Dù vậy, ông Gupta vẫn kỳ vọng một phần nhu cầu mới sẽ được duy trì.

Giá gạo của Pakistan cũng sẽ là một yếu tố quan trọng. Năm ngoái, gạo basmati của Pakistan có giá cao hơn so với gạo basmati của Ấn Độ, tạo lợi thế cho Ấn Độ. Ông Gupta cho biết tình hình này có thể thay đổi trong năm nay. "Nếu giá gạo basmati của Pakistan vẫn ở mức cao, Ấn Độ sẽ tiếp tục duy trì được sản lượng xuất khẩu. Tuy nhiên, nếu Pakistan trở nên cạnh tranh hơn về giá, thì lượng đơn hàng đó sẽ quay trở lại với họ. Hiện vẫn còn quá sớm để khẳng định; chúng ta sẽ biết rõ mọi chuyện vào giữa tháng 11."

Theo Business Today