Giá gạo châu Á đã ghi nhận mức tăng hàng tháng lớn nhất trong gần hai thập kỷ vào tháng 5 và có thể tiếp tục tăng khi rủi ro thời tiết và sự tăng vọt chi phí năng lượng và phân bón do chiến tranh gây ra đe dọa sản lượng.

Giá gạo trắng Thái Lan, một chuẩn mực của châu Á, đã tăng 20% ​​trong tháng 5, mức tăng mạnh nhất trong một tháng kể từ khi dữ liệu được ghi nhận vào năm 2008. Giá gạo tương lai trên Sở Giao dịch Chicago cũng tăng 15% trong tháng 5/2026. Bà Bin Hui Ong, nhà phân tích hàng hóa tại BMI, một đơn vị của Fitch Solutions, cho biết giá sẽ tiếp tục có xu hướng tăng cao. Bà cũng cho biết thêm, hiện tượng El Nino dự kiến ​​- có thể mang đến thời tiết nóng hơn, khô hơn cho một số khu vực của châu Á - sẽ đẩy tăng giá hơn nữa.

Do nguồn cung nhiên liệu và phân bón vẫn bị gián đoạn vì eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, nông dân khắp châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu đang chuẩn bị tinh thần cho chi phí đầu vào cao bắt đầu ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo - một trụ cột quan trọng của nền kinh tế khu vực. Cây lúa rất quan trọng đối với an ninh lương thực của khu vực và các quốc gia như Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ cũng là những nhà cung cấp chính ở nước ngoài. Khi việc gieo trồng cho vụ mùa chính bắt đầu ở nhiều nơi, một số nông dân đã buộc phải bỏ qua hoặc trì hoãn việc gieo trồng cây lương thực chính này.

Ông Trần Văn Bành, một nông dân 60 tuổi ở tỉnh Vĩnh Long, miền Nam Việt Nam, trước đây thường trồng ba vụ một năm. Nhưng do giá phân bón tăng cao, ông dự định sẽ bỏ qua một vụ trong năm nay. “Với chi phí tăng cao và thời tiết nóng như hiện nay, đây không phải là thời điểm tốt để gieo trồng vụ mới”, ông nói. “Bón thêm phân không chỉ tốn kém hơn mà còn gây hại cho cây trồng.”

Lúa gạo được biết đến là loại cây trồng cần nhiều phân bón và các máy bơm tưới tiêu dùng để ngập ruộng thường chạy bằng dầu diesel. Theo Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế, giá phân bón nitơ tại Thái Lan, Campuchia và Philippines đã tăng vọt từ 40 đến 50% kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào tháng Hai. Mặc dù các quốc gia này có đủ dự trữ trong giai đoạn từ tháng Ba đến tháng Năm, nhưng tình trạng thiếu hụt có thể sớm xuất hiện nếu hoạt động thương mại phân bón không trở lại bình thường, Tiến sĩ Alisher Mirzabaev, nhà khoa học cấp cao về phân tích chính sách và biến đổi khí hậu tại viện cho biết. Bất kỳ sự sụt giảm nào trong sản lượng của châu Á đều có khả năng ảnh hưởng đến nguồn cung toàn cầu.

Philippines đã cảnh báo rằng hiện tượng El Nino mạnh có thể làm giảm sản lượng lúa gạo lên tới 700 triệu kg, tương đương 3,5% mục tiêu sản lượng hàng năm. Tuy nhiên, theo ông Peter Clubb, nhà phân tích thị trường tại Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế, mức tăng giá có thể bị hạn chế trên thị trường quốc tế nhờ lượng dự trữ gạo dồi dào, đặc biệt là ở nước sản xuất chính Ấn Độ, và nhu cầu toàn cầu tương đối yếu.

Theo Bloomberg