Lượng sầu riêng Campuchia xuất khẩu sang Trung Quốc đã đạt 5.738 tấn trong bảy tháng đầu năm nay — gấp gần 40 lần tổng sản lượng xuất khẩu của cả năm 2025. Vào ngày 25/7, ba container sầu riêng tươi của Campuchia, với tổng trọng lượng hơn 50 tấn, đã được vận chuyển sang Trung Quốc qua đường Lào; hàng hóa được chuyển tiếp sang tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào ở chặng giữa hành trình. Pechenda Fruit Production, công ty thực hiện lô hàng này, cho biết họ có kế hoạch xuất khẩu thêm 200 tấn nữa trong hai tuần tới.

Campuchia và Lào đã chính thức khai trương hành lang vận chuyển nông sản mới này vào ngày 22/6 tại buổi lễ diễn ra ở Cảng cạn Thanaleng, nằm ngay ngoại ô Viêng Chăn. Tuyến đường này cho phép nông sản xuất khẩu của Campuchia — bao gồm sầu riêng, chuối, xoài, gạo, nhãn và tinh bột sắn — được vận chuyển bằng đường bộ vào Lào trước khi chuyển sang tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào cho chặng cuối đến Trung Quốc. Việc này giúp rút ngắn thời gian giao hàng xuống còn khoảng một tuần, so với mức 15-20 ngày nếu vận chuyển bằng đường biển. Dù mới đi vào hoạt động chưa đầy 1 tháng, tuyến đường này đã chiếm gần 10% tổng lượng sầu riêng Campuchia xuất khẩu sang Trung Quốc trong năm nay và đang nhanh chóng trở thành kênh vận chuyển chủ lực đưa sầu riêng tươi đến thị trường Trung Quốc.

Tuyến vận chuyển này là một phần trong sự gia tăng mạnh mẽ về lưu lượng vận chuyển trái cây xuyên biên giới. Dữ liệu từ cơ quan quản lý đường sắt cho thấy, tính đến ngày 27/7, hơn 184.000 tấn trái cây nhập khẩu đã được vận chuyển vào Trung Quốc qua tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào trong năm nay, tăng 10,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Sầu riêng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong số này với hơn 172.300 tấn được vận chuyển, tăng 22,0% so với cùng kỳ. Nhiều kỷ lục về sản lượng hàng ngày đã bị phá vỡ trong năm, với lượng trái cây nhập khẩu cao nhất trong một ngày đạt 3.941 tấn.

Người tiêu dùng đang trực tiếp cảm nhận được sự gia tăng nguồn cung này: khi sầu riêng Đông Nam Á ồ ạt đổ về Vân Nam vào mùa cao điểm hè, giá bán buôn tại các chợ trái cây lớn ở Côn Minh đã giảm khoảng 30% so với những năm trước. Một người dân địa phương cho biết sầu riêng hiện được bán với giá khoảng 30 nhân dân tệ (4,45 USD) mỗi kg, trong khi cả nguồn cung và nhu cầu của người mua đều ở mức cao.

Đằng sau mức giá thấp hơn và nguồn cung ổn định này là sự nâng cấp đáng kể về năng lực chuỗi lạnh của tuyến đường sắt. Vào ngày 19/4, một dịch vụ tàu chuyên dụng cho chuỗi cung ứng lạnh mới đã bắt đầu hoạt động thường xuyên trên toàn tuyến Thái Lan - Lào - Trung Quốc, kết nối các ga Laem Chabang, Viêng Chăn Nam (Vientiane South) và Vương Gia Doanh Tây (Wangjiaying West). Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình của hoạt động vận chuyển trái cây xuyên biên giới tại Đông Nam Á sang mô hình chuẩn hóa, với thời gian, điểm dừng và khối lượng vận chuyển cố định. Quá trình chuẩn hóa này diễn ra song song với việc nâng cấp toàn diện chuỗi cung ứng lạnh: các đơn vị vận hành đường sắt đã triển khai thế hệ container lạnh đường dài mới, có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định với biên độ dao động chỉ trong vòng nửa độ C trong suốt hành trình; sự kiểm soát chặt chẽ này đã giúp giảm mạnh tỷ lệ hư hỏng hàng hóa — từ mức hơn 15% trước đây xuống còn dưới 5% hiện nay.

Sau khi hàng hóa đến Côn Minh thì được xử lý qua “làn xanh" dành cho nông sản tươi sống của ngành đường sắt, hoàn tất việc dỡ hàng và chuyển tiếp container trong vòng 90 phút kể từ khi tàu đến ga. Tốc độ tương tự cũng được duy trì ngay tại cửa khẩu: tại ga đường sắt Mohan, nhân viên hải quan và đường sắt hiện sử dụng hệ thống khai báo trước khi hàng hóa khởi hành, kết nối với luồng ưu tiên dành cho quy trình nhập cảnh, kiểm tra và kiểm nghiệm — giúp rút ngắn thời gian thông quan xuống chỉ còn 8 phút. Từ đó, sầu riêng tươi được vận chuyển kết hợp giữa đường bộ và đường sắt, đến hơn 30 thành phố trên cả nước trong vòng 48 giờ.

Theo Produce Report