Chiến tranh ở Trung Đông có thể đe dọa an ninh lương thực ở các nước láng giềng vùng Vịnh Ba Tư, vốn phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu, bao gồm protein động vật và các mặt hàng nông sản khác. Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh nhập khẩu tới 85% lương thực. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đã cảnh báo rằng sự gián đoạn đối với hành lang thương mại eo biển Hormuz đang gây ra một trong những cú sốc nghiêm trọng nhất đối với dòng chảy hàng hóa toàn cầu trong những năm gần đây, với những tác động đáng kể đến an ninh lương thực và sản xuất nông nghiệp. Trung Đông cũng xuất khẩu một lượng lớn phân bón. Dự báo của FAO cho thấy giá phân bón toàn cầu có thể tăng 15%-20% trong nửa đầu năm 2026 nếu cuộc khủng hoảng kéo dài.

Cơ sở hạ tầng

• Theo S&P Global Commodities at Sea, 12 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong hai ngày 28-29/3, so với mức trung bình hàng ngày là 135 tàu trong tháng 2. Theo các nhà buôn, sự gián đoạn giao thông qua eo biển Hormuz đã dẫn đến việc tàu thuyền phải chờ đợi ngoài khơi, các lô hàng phải chuyển hướng và việc áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh đối với các đơn đặt hàng mới.
• Một tuyến đường thay thế được áp dụng gần đây để đến Ả Rập Xê Út và Jordan là qua eo biển Bab al-Mandab, tuyến đường này cho phép tiếp cận Biển Đỏ và tiếp tục đến bờ biển phía đông của Ả Rập Xê Út, theo ông Ricardo Santin, chủ tịch Hiệp hội Protein Động vật Brazil (ABPA).
• Để đến Dubai, các công ty vận tải biển ngày càng sử dụng cảng Salalah ở miền nam Oman, từ đó hàng hóa có thể được vận chuyển bằng đường bộ đến thành phố, theo ông Santin.
• Ngoài ra, một lựa chọn tuyến đường thứ ba đã xuất hiện, với các lô hàng được giao đến cảng Khorfakkan trên bờ biển phía đông của UAE trước khi tiếp tục đến điểm đến cuối cùng, ông Santin cho biết.
• Các nhà xuất khẩu thịt gà cho biết các lô hàng đến Ả Rập Xê Út có thể được chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng ở miền nam châu Phi, mặc dù dài hơn và tốn kém hơn, nhưng lại là một lựa chọn an toàn hơn. Một số nhà buôn cũng đang chuyển hướng các lô hàng ban đầu hướng đến các nước Trung Đông sang các thị trường khác.
• Khoảng 30%-40% lượng xuất khẩu thịt bò của Brazil có thể bị ảnh hưởng bởi xung đột ở Trung Đông, theo ông Roberto Perosa, chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu thịt bò Brazil.
• Khu vực này đóng vai trò quan trọng như một trung tâm trung chuyển cho các lô hàng thịt bò Brazil đến châu Á, với các cảng ở Bahrain, Qatar, Oman và UAE đóng vai trò là điểm dừng chân, nơi hàng hóa được phân phối lại đến các thị trường như Trung Quốc, nhà nhập khẩu thịt bò Brazil lớn nhất, theo ông Perosa.
• Phụ phí rủi ro chiến tranh lên tới 4.000 USD/container làm gia tăng chi phí xuất khẩu, theo một số nhà xuất khẩu.

Thương mại

• Các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc vào các nhà xuất khẩu thực phẩm, bao gồm Úc, Nga, Brazil và Ukraine, để đáp ứng nhu cầu của họ, chẳng hạn như lúa mì, ngô, thịt bò và gia cầm.
• Năm 2025, các quốc gia quanh vùng Vịnh Ba Tư đã nhập khẩu hơn 1,4 triệu tấn lúa mì từ Úc, tăng 40% so với năm trước, theo Cục Kinh tế và Khoa học Nông nghiệp và Tài nguyên Úc.
• Năm 2025, Nga, nhà xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, đã cung cấp 7 triệu tấn cho các nước Trung Đông, theo CAS.
• Ukraine, một nhà xuất khẩu lúa mì lớn ở khu vực Biển Đen, đã xuất khẩu 954.252 tấn sang Trung Đông vào năm 2025, theo dữ liệu từ Ủy ban Hải quan Nhà nước Ukraine.
• EU đã xuất khẩu 1,44 triệu tấn lúa mì sang Ả Rập Xê Út trong niên vụ 2025-2026 (tháng 7-tháng 6) tính đến ngày 22/3, theo Ủy ban Châu Âu.
• Năm 2025, Brazil đã bán 12,9 triệu tấn ngô cho các nước vùng Vịnh, gần gấp đôi so với 6,6 triệu tấn năm 2024, theo số liệu từ Ban Ngoại thương Brazil (SECEX).
• Ukraine đã xuất khẩu 1,12 triệu tấn ngô sang Trung Đông trong năm 2025, theo Ủy ban Hải quan Nhà nước Ukraine.
• Năm 2025, Ấn Độ đã xuất khẩu 277.974 tấn thịt bò sang các nước vùng Vịnh, giảm 19,5% so với năm trước, theo số liệu từ Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Sản phẩm Nông nghiệp và Thực phẩm Chế biến.
• Australia đã xuất khẩu 37.804 tấn thịt bò sang các nước vùng Vịnh trong năm 2025, tăng 12,9% so với năm trước, theo ABARES.
• Các nước vùng Vịnh đã nhập khẩu 125.947 tấn thịt bò từ Brazil trong năm 2025, giảm 37,4% so với năm trước, theo số liệu của SECEX. Theo SECEX, xuất khẩu thịt gà có nguồn gốc từ Brazil sang UAE đã tăng 13,5% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 88.398 tấn trong giai đoạn tháng 1-2 năm 2026, trong khi xuất khẩu sang Ả Rập Xê Út tăng 6,3%, đạt 67.526 tấn.
• Năm 2025, UAE đã nhập khẩu 480.036 tấn thịt gà Brazil, trong khi Ả Rập Xê Út mua 397.910 tấn, theo dữ liệu của SECEX.
• S&P Global Energy CERA dự báo rằng Trung Đông sẽ xuất khẩu 10 triệu tấn nitơ trong năm 2026, chiếm 23,4% tổng lượng xuất khẩu toàn cầu. CERA dự báo rằng Trung Đông sẽ xuất khẩu 23 triệu tấn urê trong năm nay, chiếm 38,5% tổng lượng xuất khẩu toàn cầu. Giá cả
• Platts, thuộc S&P Global Energy, ghi nhận giá giá ức gà CIF Trung Đông ở mức 2.700 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 14,4% so với ngày 27/2 trước khi xung đột bắt đầu.
• Platts ghi nhận giá thịt bò Brazil ở mức 6.911 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 3,5% so với ngày 27/2. Platts đánh giá giá thịt bò 90CL FCA Australia ở mức 8.210 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 5,3% so với ngày 27/2.
• Platts ghi nhận giá lúa mì APW FOB Australia ở mức 265 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 2,3% so với ngày 27/2. Platts ghi nhận giá lúa mì ASW FOB Australia ở mức 259 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 2,8% so với ngày 27/2. Platts ghi nhận giá lúa mì xay xát ở mức 239 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 2,6% so với ngày 27/2.
• Platts ghi nhận giá ngô Ukraine FOB Biển Đen ở mức 227,5 USD/tấn vào ngày 30/3, tăng 2,5% so với ngày 27/2. Platts ghi nhận giá ngô Brazil FOB Santos ở mức 220,56 USD/tấn vào ngày 20/3, tăng 0,3% so với ngày 27/2.

Theo SP Global