Theo một báo cáo mới từ Cơ quan Nông nghiệp Nước ngoài (FAS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ, thị trường cà phê đang phát triển nhanh chóng tại Thượng Hải có thể mang lại tác động toàn cầu khi nhu cầu về các loại cà phê chất lượng cao và có đặc điểm riêng biệt ngày càng tăng.

Báo cáo xác định Thượng Hải vừa là thành phố tiêu thụ cà phê hàng đầu, vừa là cửa ngõ quan trọng để cà phê nhân (cà phê chưa rang) thâm nhập vào Trung Quốc. Tài liệu này cũng mô tả một sự thay đổi đáng kể trên thị trường cà phê nội địa Trung Quốc: các nhà bán lẻ đang chuyển hướng từ những cuộc chiến giá cả gay gắt trong những năm gần đây sang việc chú trọng hơn vào chất lượng, nguồn gốc cà phê và kỹ thuật pha chế thủ công. Trong bối cảnh sản lượng cà phê nhân toàn cầu tương đối ổn định, báo cáo củng cố nhận định rằng thị trường tiêu dùng khổng lồ của Trung Quốc đang làm gia tăng sự cạnh tranh với các thị trường cà phê đặc sản lâu đời hơn như Bắc Mỹ và Châu Âu.

Vượt qua cuộc chiến giá cà phê

Dẫn số liệu từ Báo cáo Phát triển Cà phê Đô thị Trung Quốc năm 2026, FAS cho biết Thượng Hải có 10.336 quán cà phê vào năm 2025, tăng từ mức 6.193 quán vào năm 2021. Các quán "cà phê đặc sản" chiếm 18% tổng số lượng, trong khi mức tiêu thụ cà phê hàng năm ước tính đạt 106 tách mỗi người, so với mức trung bình toàn quốc là 29 tách. Thành phố này vẫn là một thị trường cực kỳ nhạy cảm về giá. Theo FAS, trong giai đoạn 2023-2024, các "ông lớn" của Trung Quốc là Luckin Coffee và Cotti Coffee đã châm ngòi cho cuộc chiến giá cả thông qua các chương trình giảm giá, thường xuyên đưa giá đồ uống xuống mức 9,9 NDT (khoảng 1,47 USD).

Tuy nhiên, báo cáo của FAS cho thấy kể từ năm 2025, các đơn vị bán hàng giá rẻ đã giảm tần suất áp dụng các đợt giảm giá sâu, trong khi các chuỗi cà phê cao cấp hơn và các quán cà phê đặc sản độc lập vẫn duy trì được vị thế của mình. Cơ quan này nhận định rằng các quyết định mua hàng ngày càng dựa trên "chất lượng sản phẩm và giá trị tổng thể", bao gồm nguồn gốc cà phê, phương pháp pha chế và các đặc điểm khác tạo nên sự khác biệt cho sản phẩm.

Điểm đến ngày càng quan trọng đối với cà phê nhân

Một báo cáo toàn diện hơn của FAS về thị trường cà phê Trung Quốc, được công bố vào tháng 1, cung cấp thêm bằng chứng cho thấy sự chuyển dịch này đang lan rộng sang cả phân khúc thượng nguồn là cà phê nhân (cà phê chưa rang). Theo báo cáo đó, Trung Quốc đã nhập khẩu 181.243 tấn cà phê nhân với trị giá 837 triệu USD trong năm 2024. Khối lượng nhập khẩu đã tăng 218% so với năm 2020, với Brazil, Colombia, Ethiopia và Việt Nam là các nhà cung cấp hàng đầu. Báo cáo cũng ghi nhận nhu cầu ngày càng tăng đối với các loại cà phê Arabica đơn nguồn gốc (single-origin) có thể truy xuất được nguồn gốc.

Các quốc gia sản xuất cà phê dường như đang có động thái phản hồi tích cực. Theo dữ liệu của FAS được DCN công bố vào tháng 6, xuất khẩu cà phê của Ethiopia sang Trung Quốc đã tăng vọt 264% trong niên vụ 2024/25, đưa Trung Quốc trở thành thị trường tiêu thụ cà phê lớn thứ ba của nước này, thay vì vị trí thứ 17 như một thập kỷ trước đó. Brazil cũng đang xây dựng mối quan hệ thương mại cà phê mạnh mẽ hơn nhiều với Trung Quốc. Trong bối cảnh Mỹ áp thuế cao đối với hàng hóa Brazil vào năm ngoái, các cơ quan chức năng Trung Quốc đã cấp phép giao thương cho 183 nhà xuất khẩu cà phê mới của Brazil. Động thái này diễn ra sau một thỏa thuận quy mô lớn, trong đó Luckin cam kết thu mua 240.000 tấn cà phê nhân Brazil trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2029.

Thượng Hải – Trung tâm ngành cà phê

Báo cáo mới của FAS cũng cho thấy cơ sở hạ tầng tại khu vực Thượng Hải đang đáp ứng tốt nhu cầu xử lý khối lượng cà phê lớn hơn nhiều. Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc được FAS trích dẫn, Cảng Thượng Hải chiếm 28% giá trị nhập khẩu cà phê nhân của Trung Quốc trong năm 2025. Nếu tính cả tỉnh Giang Tô lân cận, tỷ trọng này lên tới 52%.

Cách Thượng Hải khoảng 25 dặm (khoảng 40 km) về phía tây, Côn Sơn (Kunshan) đã phát triển thành một trung tâm logistics và rang xay cà phê quan trọng. FAS cho biết sản lượng cà phê rang của thành phố này đã vượt mốc 180.000 tấn vào năm 2025, chiếm khoảng 60% tổng sản lượng toàn quốc, đồng thời có hơn 40 công ty cà phê quốc tế đã thiết lập hoạt động tại đây.

Starbucks đã khánh thành Khu phức hợp Đổi mới Sáng tạo Cà phê trị giá 220 triệu USD tại Côn Sơn vào năm 2023, tiếp đó là nhà máy rang xay trị giá 120 triệu USD của Luckin vào năm sau. Neumann Kaffee Gruppe – tập đoàn kinh doanh cà phê nhân toàn cầu – cũng đã thành lập công ty thương mại đầu tiên tại Trung Quốc (đặt tại Thượng Hải) vào năm 2024, với sự hỗ trợ từ các kho bãi tại Côn Sơn và Dương Sơn.

Theo Daily Coffee News