Hiện nay, trái cây tươi của Việt Nam chủ yếu có mặt tại một số siêu thị cao cấp, cửa hàng thực phẩm châu Á và các đơn vị nhập khẩu phục vụ cộng đồng người nước ngoài ở Istanbul và Ankara; sản phẩm vẫn chưa tiếp cận được thị trường một cách rộng rãi. Thị trường Thổ Nhĩ Kỳ mở ra nhiều cơ hội cho trái cây nhiệt đới Việt Nam, đặc biệt là những loại quả mà nước này thiếu điều kiện tự nhiên hoặc năng lực sản xuất trong nước để cung ứng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức khi thâm nhập thị trường này, bao gồm vấn đề logistics, các yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và chi phí nhập khẩu.

Kết quả khảo sát của Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy tiềm năng xuất khẩu trái cây tươi của Việt Nam sang thị trường này vẫn còn rất lớn. Hiện nay, trái cây tươi của Việt Nam chủ yếu có mặt tại một số siêu thị cao cấp, cửa hàng thực phẩm châu Á và các đơn vị nhập khẩu phục vụ cộng đồng người nước ngoài ở Istanbul và Ankara; sản phẩm vẫn chưa tiếp cận được thị trường một cách rộng rãi. Một số yếu tố đã hạn chế sự tăng trưởng xuất khẩu trái cây tươi của Việt Nam sang Thổ Nhĩ Kỳ. Quốc gia này sở hữu nền nông nghiệp phát triển mạnh và là một trong những nhà sản xuất lớn trên thế giới về các loại trái cây như nho, táo, anh đào (cherry) và mơ. Nguồn cung nội địa dồi dào khiến nhu cầu nhập khẩu trái cây tươi tại đây thấp hơn so với nhiều thị trường ở Đông Á và Trung Đông. Khoảng cách địa lý xa xôi giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ cũng làm tăng chi phí logistics và kéo dài thời gian vận chuyển. Đối với các loại trái cây dễ hư hỏng như xoài, thanh long, chôm chôm và nhãn, việc duy trì chất lượng trong quá trình vận chuyển đường dài vẫn là một thách thức lớn. Thổ Nhĩ Kỳ cũng áp dụng các quy định nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Ngoài ra, hai nước chưa có hiệp định thương mại tự do. Nhiều loại trái cây tươi vẫn chịu thuế nhập khẩu theo biểu thuế tối huệ quốc (MFN), cộng thêm các chi phí kiểm dịch, kiểm tra và thông quan, làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Bất chấp những thách thức này, Văn phòng Thương mại Việt Nam nhận thấy tiềm năng cho một số loại trái cây nhiệt đới của Việt Nam tại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm dừa tươi, thanh long, xoài, sầu riêng, trái cây đông lạnh và các sản phẩm đông lạnh nhanh riêng lẻ (IQF). Đây là những mặt hàng mà Thổ Nhĩ Kỳ có lợi thế sản xuất trong nước hạn chế hoặc không có. Sự phát triển của ngành du lịch, khách sạn, nhà hàng và các chuỗi cà phê, cùng với nhu cầu ngày càng tăng về thực phẩm tốt cho sức khỏe, cũng đang dần thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới tại các thành phố lớn như Istanbul, Ankara, Izmir và Antalya. Đồng thời, số lượng người nước ngoài sinh sống tại Thổ Nhĩ Kỳ gia tăng cùng lượng khách du lịch quốc tế đến đây cũng đang tạo ra nhu cầu về trái cây nhiệt đới. Các chuỗi siêu thị lớn như Migros, CarrefourSA và Metro Türkiye đã bắt đầu kinh doanh nhiều loại trái cây nhập khẩu cao cấp, qua đó mở rộng danh mục sản phẩm của mình.

Để mở rộng xuất khẩu trái cây tươi sang Thổ Nhĩ Kỳ, các doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị tập trung vào một số lĩnh vực trọng tâm. Họ cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Thổ Nhĩ Kỳ về biện pháp kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Các doanh nghiệp cũng cần đầu tư mạnh hơn vào công nghệ sau thu hoạch, bao gồm xử lý lạnh, bảo quản, đóng gói và logistics, nhằm duy trì chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển đường dài. Việc xây dựng thương hiệu cho trái cây Việt Nam cũng cần được ưu tiên thay vì chỉ xuất khẩu sản phẩm dưới dạng nguyên liệu thô. Ngoài ra, doanh nghiệp nên chú trọng hợp tác với các nhà nhập khẩu chuyên về thực phẩm cao cấp, các chuỗi siêu thị hiện đại và mạng lưới phân phối kênh khách sạn, nhà hàng, dịch vụ ăn uống (HORECA) – những đối tượng sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn cho các sản phẩm chất lượng. Theo các chuyên gia, dù Thổ Nhĩ Kỳ có những rào cản nhất định, nhưng khoảng trống thị trường đối với trái cây nhiệt đới cũng mang lại cơ hội cho Việt Nam. Bằng cách giải quyết các thách thức về chất lượng, logistics, tiêu chuẩn và xây dựng thương hiệu, trái cây Việt Nam có thể dần mở rộng từ các thị trường ngách sang hệ thống phân phối hiện đại, giúp đất nước khai thác tốt hơn tiềm năng xuất khẩu tại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ./.

Theo VNA