Bước sang năm 2026, xuất khẩu nông sản của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ như năm 2025. Đặc biệt, hạt dẻ cười nổi lên như một sản phẩm nổi bật, trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu nhanh chóng của ngành. Trong tháng 1/2026, xuất khẩu hạt dẻ cười của Việt Nam đạt 140 triệu USD, tăng 413,4% so với cùng kỳ năm ngoái, đưa hạt dẻ cười trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu trong tất cả các ngành nông sản. Sự tăng trưởng này phần lớn được thúc đẩy bởi mô hình công nghiệp nhập khẩu - chế biến - tái xuất khẩu của Việt Nam. Hạt dẻ cười không được trồng trong nước ở Việt Nam mà chủ yếu có nguồn gốc từ các nước như Mỹ và Iran. Tuy nhiên, nhờ vị trí địa lý và các chính sách hỗ trợ, Việt Nam đã trở thành một trung tâm toàn cầu quan trọng về chế biến và tái xuất hạt dẻ cười.

Trong bối cảnh điều chỉnh thuế quan giữa Trung Quốc và Mỹ, hạt dẻ cười của Mỹ phải đối mặt với chi phí thuế quan cao hơn khi xuất khẩu trực tiếp sang Trung Quốc, dẫn đến sự tái cấu trúc nhanh chóng của dòng chảy thương mại. Đến tháng 11 mùa vụ 2025/26, xuất khẩu hạt dẻ cười của Mỹ sang Việt Nam đã tăng gần gấp năm lần, đạt 92 triệu pound, trong khi xuất khẩu sang Hồng Kông tăng 823% lên 39 triệu pound.

Ngược lại, xuất khẩu sang Trung Quốc đại lục - trước đây là điểm đến lớn nhất - đã giảm mạnh 89%. Hơn 60% lượng hạt dẻ cười nhập khẩu vào Việt Nam được chế biến trong nước, và khoảng 70% sản phẩm chế biến được xuất khẩu sang Trung Quốc, phần còn lại được vận chuyển đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore và một số nước thuộc Liên minh châu Âu. Giá hạt dẻ cười chế biến xuất khẩu trung bình tăng khoảng 25%, phản ánh sự chuyển đổi dần dần của Việt Nam từ một điểm trung chuyển thành một nhà tạo giá trị trong chuỗi cung ứng.

Trong khi hạt dẻ cười đang dẫn đầu sự tăng trưởng, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực truyền thống cũng duy trì mức tăng trưởng ổn định. Sầu riêng, từ lâu được coi là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đã đạt kim ngạch xuất khẩu 120 triệu USD trong tháng 1, tăng 275% so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù xuất khẩu giảm nhẹ so với tháng 12/2025 do yếu tố mùa vụ, nhưng triển vọng tổng thể vẫn mạnh mẽ.

Xuất khẩu dừa đạt 53,9 triệu USD, tăng 32,9%, trong khi xuất khẩu xoài đạt 33,6 triệu USD, tăng 27,3%, cả hai đều hưởng lợi từ nhu cầu quốc tế mạnh mẽ. Ngược lại, xuất khẩu thanh long giảm 17% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 48,5 triệu USD, trở thành một trong số ít các mặt hàng giảm xuất khẩu.

Sự tăng trưởng bùng nổ của hạt dẻ cười dự kiến ​​sẽ thúc đẩy hơn nữa quá trình đa dạng hóa xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Hiện nay, ngành này đang nỗ lực đạt được sự tăng trưởng cân bằng hơn trên các thị trường trọng điểm, bao gồm Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu, nhằm giảm thiểu rủi ro liên quan đến việc quá phụ thuộc vào bất kỳ thị trường nào.

Theo Produce Report