Theo báo cáo thường niên mới nhất của Cơ quan Nông nghiệp Nước ngoài (FAS) thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), sản lượng cà phê nhân xô của Ethiopia được dự báo sẽ tăng 4,7%, đạt 12,1 triệu bao (loại 60 kg) trong niên vụ 2026/27, nhờ năng suất được cải thiện, diện tích trồng tăng nhẹ và điều kiện thời tiết thuận lợi. Báo cáo cũng dự báo xuất khẩu sẽ tăng 2,4%, đạt 7,13 triệu bao, trong đó Trung Quốc đang nhanh chóng trở thành một trong những thị trường nhập khẩu cà phê hàng đầu của Ethiopia, một phần nhờ vào khả năng tiếp cận thị trường miễn thuế. Chính phủ Ethiopia cũng đang nỗ lực thúc đẩy quy trình sản xuất hiện đại và có khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời khuyến khích đầu tư nước ngoài.

Sản lượng đang trên đà tăng trưởng

Mức dự báo cho niên vụ 2026/27 đưa sản lượng của Ethiopia vượt qua con số ước tính 11,56 triệu bao của niên vụ 2025/26 và 11,46 triệu bao của niên vụ 2024/25. Diện tích thu hoạch được dự báo sẽ tăng 1,3%, đạt 800.000 héc-ta. Quốc gia này chủ yếu sản xuất cà phê Arabica. Báo cáo cho biết các dữ liệu thực địa tháng 4/2026 ghi nhận tình trạng ra hoa tốt hơn và quả cà phê phát triển đồng đều hơn tại các vùng sản xuất trọng điểm; đồng thời, các khu vực phía nam được kỳ vọng sẽ phục hồi sản lượng sau vụ thu hoạch thấp hơn mức trung bình trong niên vụ 2025/26.

Cơ quan Quản lý Cà phê và Chè Ethiopia – cơ quan chính phủ giám sát ngành cà phê – cho biết có 5,9 triệu nông dân đang tham gia sản xuất cà phê. Các hộ nông dân nhỏ lẻ đóng góp khoảng 90% tổng sản lượng quốc gia, với diện tích canh tác thường dưới nửa héc-ta mỗi hộ.

Kỹ thuật cắt tỉa gốc (Stumping) và giống mới giúp thúc đẩy sản lượng

FAS cho biết việc tăng năng suất đang được thúc đẩy nhờ các biện pháp như cắt tỉa cành, cắt tỉa gốc (stumping) đối với cây già cỗi, sử dụng phân ủ hữu cơ, quản lý đất đai và dần chuyển sang sử dụng các giống cây trồng cải tiến. Khoảng 70% số cây cà phê tại Ethiopia là cây già, trong đó một số cây được ước tính đã hơn 100 năm tuổi. Báo cáo ghi nhận rằng 15% diện tích thu hoạch trong niên vụ 2025/26 là các cây đã được cắt tỉa gốc. Các nghiên cứu tại vùng Sidama và Nam Ethiopia cho thấy việc cắt tỉa gốc có thể giúp tăng năng suất lên gấp ba lần trong vòng bốn năm. Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Ethiopia – cơ quan nghiên cứu nông nghiệp cấp quốc gia – đã phân phối hơn 50 giống cà phê cải tiến có năng suất cao hơn và khả năng kháng bệnh tốt hơn.

Xuất khẩu tăng bất chấp áp lực chi phí

Sản lượng xuất khẩu dự kiến ​​đạt 7,13 triệu bao trong niên vụ 2026/27, bao gồm 7,1 triệu bao cà phê nhân và 30.000 bao cà phê rang. Ước tính xuất khẩu niên vụ 2025/26 đã được điều chỉnh giảm xuống còn 6,97 triệu bao so với dự báo trước đó là 7,8 triệu bao. FAS cho biết giá cà phê tươi tại địa phương ở mức cao kỷ lục, giá quốc tế thấp hơn và chi phí vận hành gia tăng đã làm giảm động lực xuất khẩu; hiện một số nông dân và nhà xuất khẩu đang giữ lại hàng tồn kho với hy vọng giá sẽ tốt hơn. Tiêu thụ nội địa được dự báo sẽ tăng 11,1%, đạt 5 triệu bao, nhờ vào văn hóa cà phê lâu đời của Ethiopia, sự phát triển của các quán cà phê tại đô thị, sự gia tăng dân số và nhóm người tiêu dùng trẻ tuổi.

Sự trỗi dậy của thị trường Trung Quốc

Xuất khẩu cà phê của Ethiopia trong niên vụ 2024/25 đạt 7,43 triệu bao, trị giá 2,89 tỷ USD, tăng 31,9% về sản lượng và 69,4% về giá trị so với năm trước đó. Ả Rập Xê Út và Đức vẫn là hai thị trường hàng đầu, trong khi Trung Quốc vươn lên vị trí thứ ba, theo sau là Bỉ và Mỹ. Xuất khẩu sang Trung Quốc đã tăng vọt 264,1%, đạt 670.000 bao trong niên vụ 2024/25; kết quả này phản ánh hiệu quả của các hoạt động xúc tiến thương mại, mối liên kết thương mại chặt chẽ hơn, khả năng tiếp cận thị trường không chịu thuế quan và sự tăng trưởng của thị trường cà phê Trung Quốc. Báo cáo cho biết chỉ một thập kỷ trước, Trung Quốc mới chỉ xếp thứ 17 trong số các thị trường nhập khẩu cà phê của Ethiopia.

Chính sách và đầu tư nước ngoài

Chính phủ Ethiopia đã dành 100.000 ha đất cho khu vực tư nhân phát triển cà phê; đây là lần đầu tiên những diện tích đất lớn được dành riêng cho hoạt động sản xuất cà phê hiện đại. Nếu được phát triển toàn diện, diện tích này sẽ mở rộng quy mô các trang trại cà phê thương mại của Ethiopia thêm khoảng 70%, đồng thời bổ sung các yếu tố như canh tác cơ giới hóa, hệ thống tưới tiêu, giống cải tiến và thiết bị hiện đại bên cạnh hệ thống sản xuất vốn chủ yếu dựa vào các hộ nông dân nhỏ lẻ.

Đồng thời, Ethiopia cũng đang siết chặt kiểm soát hoạt động thương mại cà phê. Cơ quan Cà phê và Chè Ethiopia đang xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia nhằm đáp ứng các quy định của EU về chống phá rừng, trong khi các quy định mới yêu cầu các nhà xuất khẩu phải chứng minh năng lực tài chính vững mạnh hơn. Chính phủ cũng đang cho phép các công ty nước ngoài đã qua thẩm định xuất khẩu trực tiếp cà phê nguyên liệu, qua đó cho thấy nỗ lực thúc đẩy các kênh xuất khẩu chính quy, có khả năng truy xuất nguồn gốc và có nguồn lực tài chính tốt hơn.

Theo Daily Coffee News