Giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan đã chạm mức cao nhất trong hai tháng qua, chịu tác động bởi hoạt động mua bù vị thế (short covering), nhu cầu giao hàng trong ngắn hạn tăng mạnh và nguồn cung bị hạn chế do yếu tố thời tiết. Platts (thuộc S&P Global Energy) ghi nhận giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan ở mức 475 USD/tấn (giá FOB) vào ngày 3/9, tăng 9 USD/tấn so với tuần trước đó. Lần gần nhất giá ở mức cao hơn là vào ngày 29/6, khi giá được ghi nhận ở mức 479 USD/tấn (FOB). Các nguồn tin thị trường cho biết đà tăng giá có thể gặp lực cản nếu hoạt động thu mua của các doanh nghiệp xuất khẩu chậm lại; tuy nhiên, tình trạng khan hiếm nước, các hạn chế trong khâu xay xát do thời tiết và nhu cầu giao hàng ngắn hạn vẫn tiếp diễn có thể giúp giá duy trì ở mức cao trong thời gian tới.

Ông Wanniwat Kitireanglarp, ​​Phó Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà xuất khẩu Gạo Thái Lan, cho biết nguồn cung nước đang khan hiếm hơn so với năm ngoái khi bước vào giai đoạn cuối của mùa mưa. Ông cho biết: "Tính đến ngày 2/9, lượng nước dự trữ tại các hồ chứa lớn trên toàn quốc đạt 68% công suất, so với mức 71% cùng kỳ năm ngoái. Lượng nước có thể sử dụng trên toàn quốc đạt 53% công suất, so với mức 57% của năm ngoái. Tổng lượng nước có thể sử dụng tại bốn đập lớn thuộc lưu vực sông Chao Phraya — gồm Bhumibol, Sirikit, Kwae Noi và Pasak Jolasid — chỉ đạt 48%, so với mức 67% của một năm trước đó". Ông nói thêm rằng lượng mưa tích lũy trên toàn quốc cũng thấp hơn khoảng 9% so với mức trung bình dài hạn, đồng thời tình trạng khan hiếm nước có thể ảnh hưởng đến vụ lúa mùa khô năm 2026/27 sắp tới của Thái Lan. Mực nước hồ chứa thấp hơn có thể dẫn đến việc phân bổ nước tưới hạn chế hơn và thu hẹp diện tích gieo trồng vụ hai so với năm ngoái. 

Về nhu cầu xuất khẩu, ông cho rằng sự sụt giảm mạnh trong hoạt động thu mua của Iraq chủ yếu phản ánh sự thay đổi về tuyến đường thương mại thay vì nhu cầu thực tế suy yếu; một số lô hàng đã được chuyển hướng vận chuyển bằng đường bộ qua Thổ Nhĩ Kỳ và Jordan do những gián đoạn trên tuyến đường biển Hormuz. Ông Kitireanglarp cũng cho biết châu Á đang đóng góp thêm nhu cầu, trong đó Philippines và Malaysia là những thị trường đang được các nhà xuất khẩu Thái Lan chú trọng.

Về chi phí đầu vào, ông cho biết giá phân bón vẫn ở mức cao sau cú sốc giá do chiến tranh gây ra. Mặc dù giá đã giảm so với mức đỉnh, chúng vẫn cao hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng. Chi phí đầu vào tăng cao đã khiến một số nông dân giảm lượng phân bón sử dụng, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tiềm năng năng suất. Dự báo nguồn nước khan hiếm hơn xuất hiện trong bối cảnh các nhà xuất khẩu tiếp tục thu mua gạo cho các đơn hàng giao ngay, trong khi mưa nhiều đang ảnh hưởng đến quy trình xay xát và làm tăng chi phí sản xuất.

Ông Anurak Deesirisathien, Giám đốc Kinh doanh của Công ty TNHH Asia Golden Rice, cho biết: "Hoạt động mua bù thiếu (short covering) là một trong những yếu tố chính hỗ trợ thị trường vào lúc này. Đồng thời, việc thu hoạch trong mùa mưa đang ảnh hưởng đến tỷ lệ thu hồi thành phẩm khi xay xát, đặc biệt là tỷ lệ thu hồi gạo nguyên hạt. Điều này đang đẩy cả giá lúa và chi phí sản xuất gạo trắng 5% tấm tăng lên. Vụ mùa hiện tại dự kiến ​​sẽ cơ bản kết thúc vào tháng 9. Nếu các điều kiện này tiếp diễn trong suốt tháng, tôi dự đoán giá sẽ duy trì ở mức tương đối cao thay vì giảm nhanh sau khi hoạt động mua bù thiếu hoàn tất." Theo Hiệp hội các nhà xay xát gạo Thái Lan, giá nội địa của gạo trắng 5% tấm Thái Lan đã tăng 90-100 baht mỗi 100 kg trong tháng qua.

Trong khi ông Anurak chỉ ra hoạt động mua bù thiếu và những hạn chế trong khâu xay xát do thời tiết là các yếu tố hỗ trợ chính, một thương nhân tại Bangkok lại cho rằng đà tăng gần đây có thể chững lại nếu nhu cầu mua của các nhà xuất khẩu giảm. "Giá lúa đã tăng do nguồn cung bị ảnh hưởng bởi thời tiết mưa nhiều. Các nhà xay xát cũng đang rất bận rộn do hoạt động thu mua liên tục từ các nhà xuất khẩu. Tuy nhiên, nhu cầu đang dần hạn chế. Malaysia đã ngừng mua hàng từ Thái Lan. Các nhà xay xát vẫn đang cố gắng đẩy giá lên, nhưng thực tế không có tình trạng khan hiếm hàng vì hoạt động thu hoạch sẽ còn kéo dài đến tháng 10. Nếu các nhà xuất khẩu ngừng mua, sẽ không có lý do gì để giá tiếp tục tăng," thương nhân này nhận định.

Theo SP Global