Các hiệp hội ngành thủy sản Brazil đang kiến ​​nghị áp dụng hạn ngạch nhập khẩu và tăng cường kiểm tra vệ sinh sau khi sản lượng cá rô phi (*Oreochromis niloticus*) có nguồn gốc từ Việt Nam tăng vọt gấp 3,5 lần.

Theo số liệu do Trung tâm Thông tin Thị trường và Nuôi trồng Thủy sản thuộc Embrapa Fisheries and Aquaculture công bố, lượng nhập khẩu cá rô phi phi lê (*Oreochromis niloticus*) từ Việt Nam vào Brazil đã tăng gấp 3,5 lần trong 8 tháng đầu năm 2026, từ mức 1.407 tấn cùng kỳ năm trước lên 4.892 tấn. Sự gia tăng về khối lượng hàng hóa thâm nhập thị trường Brazil này đã gây ra những lo ngại sâu sắc trong toàn bộ chuỗi sản xuất nội địa. Các đại diện ngành hàng cảnh báo về những tác động kinh tế - xã hội mà tình trạng này gây ra đối với người nuôi cá tại địa phương.

Bà Marilsa Patrício Fernandes, Thư ký điều hành của Hiệp hội Người nuôi cá vùng nước São Paulo và Liên minh (Peixe SP), cho biết hoạt động nhập khẩu này đang tước đi việc làm và thu nhập của các nhà sản xuất trong nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ. Theo bà, ngành nuôi cá của quốc gia đang đối mặt với nguy cơ sụp đổ nghiêm trọng nếu không có các biện pháp quản lý hiệu quả được triển khai. Trước tình hình này, tổ chức có trụ sở tại São Paulo đã phối hợp hành động cùng Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Santa Catarina (ACAq), Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Minas Gerais (Peixe MG), Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Mato Grosso (Aquamat) và Hiệp hội Công nghiệp Cá Brazil (Abipesca).

Yêu cầu áp dụng biện pháp tự vệ và tăng cường giám sát quản lý

Các tổ chức trong ngành đã gửi văn bản kiến ​​nghị chính thức tới Bộ trưởng Bộ Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản, ông Édipo Araújo, nhằm phối hợp hành động liên bộ với Bộ Phát triển, Công nghiệp, Ngoại thương và Dịch vụ (MDIC) cùng Phòng Ngoại thương (CAMEX). Đề xuất trọng tâm của các hiệp hội là thiết lập hạn ngạch nhập khẩu đối với phi lê cá rô phi (*Oreochromis niloticus*) từ Việt Nam, giới hạn ở mức 5% tổng dung lượng thị trường nội địa đối với sản phẩm này. Song song đó, các tổ chức cũng yêu cầu tăng cường quy trình kiểm tra và các quy định về an toàn vệ sinh. Các yêu cầu bao gồm việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về nhận diện và chất lượng sản phẩm, kiểm soát tỷ lệ lớp mạ băng (lượng nước bổ sung) và giám sát việc tuân thủ các quy định về xã hội - môi trường đối với hàng nhập khẩu nhằm ngăn chặn các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Biến động thương mại và sự sụt giảm thị phần

Sau sự gia tăng mạnh mẽ về khối lượng nhập khẩu, cá rô phi (*Oreochromis niloticus*) đã trở thành loài thủy sản nhập khẩu lớn thứ ba vào Brazil từ Việt Nam, chỉ đứng sau cá hồi Đại Tây Dương (*Salmo salar*) và cá tra (*Pangasianodon hypophthalmus*). Trái ngược với đà tăng trưởng của nhập khẩu, hoạt động xuất khẩu cá rô phi của nước này lại ghi nhận sự sụt giảm. Trong nửa đầu năm 2025, Brazil đã xuất khẩu 6.893 tấn cá rô phi sang Mỹ, trong khi 6 tháng đầu năm2026, lượng hàng xuất khẩu sang thị trường này đã giảm xuống còn 2.778 tấn. Bà Marilsa Fernandes nhận định rằng cá rô phi (*Oreochromis niloticus*) là nguồn đạm động vật có tốc độ tăng trưởng sản lượng nhanh nhất tại thị trường nội địa trong những năm gần đây, qua đó làm nổi bật tiềm năng của ngành thủy sản bên cạnh những thành tựu trong chăn nuôi gia cầm và lợn. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh sự cần thiết phải có các cơ chế bảo vệ ngành nuôi trồng thủy sản trước tình trạng hàng nhập khẩu cạnh tranh không lành mạnh, đồng thời dẫn chứng những khó khăn mà ngành sữa từng gặp phải do luồng hàng hóa được trợ giá trong khối Mercosur.

Theo FIS