Xuất khẩu gạo basmati của Ấn Độ sang Iran đã giảm xuống gần như đình trệ giữa các cuộc biểu tình đang diễn ra ở quốc gia vùng Vịnh này, các nhà cung cấp thận trọng với các thỏa thuận mới do rủi ro không được thanh toán và khả năng bị Mỹ áp thêm thuế quan, các quan chức thương mại cho biết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 12/1 tuyên bố rằng bất kỳ quốc gia nào giao dịch với Iran sẽ phải đối mặt với mức thuế 25% đối với hàng hóa giao dịch với Mỹ, một động thái mà các nhà xuất khẩu cho rằng đã khiến các nhà cung cấp Ấn Độ càng thêm ngần ngại ký kết các hợp đồng mới với người mua Iran. "Mức thuế 25% được đề xuất theo khuôn khổ của Trump tạo thêm thách thức cho ngành gạo basmati của Ấn Độ", Akshay Gupta, người đứng đầu bộ phận xuất khẩu hàng rời tại KRBL Ltd, một nhà xuất khẩu gạo hàng đầu, cho biết.

Ấn Độ là nhà cung cấp gạo lớn nhất của Iran, với mặt hàng chủ lực này chiếm gần hai phần ba tổng lượng nhập khẩu của Iran từ nước này. "Chúng tôi lo lắng về việc thanh toán cho gạo đã giao hàng trong hai tháng qua", một nhà xuất khẩu có trụ sở tại New Delhi, người từ chối nêu tên, cho biết. "Trong một số trường hợp, người mua báo cáo rằng họ không nhận được đủ số lượng; trong những trường hợp khác, họ đã bỏ trốn khỏi đất nước vì các cuộc biểu tình đang diễn ra", nhà xuất khẩu này nói. Các cuộc biểu tình hiện tại bắt đầu vào tháng trước tại Tehran, với việc các chủ cửa hàng lên án sự sụt giảm mạnh của đồng rial. Tình trạng bất ổn đã lan rộng khắp cả nước trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng về những khó khăn kinh tế phát sinh từ lạm phát tăng vọt do quản lý yếu kém và các lệnh trừng phạt của phương Tây, cùng với những hạn chế về tự do chính trị và xã hội.

Các nhà nhập khẩu đã có những động thái cho thấy họ không thể thực hiện các cam kết hiện có và chuyển tiền thanh toán cho Ấn Độ, tạo ra sự bất ổn gia tăng cho các nhà xuất khẩu, ông Dev Garg, phó chủ tịch Liên đoàn Xuất khẩu Gạo Ấn Độ (IREF), cho biết trong một tuyên bố. Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ từ chối bình luận.

Trước đây Iran cung cấp ngoại hối cho các nhà nhập khẩu thực phẩm với tỷ giá trợ cấp, nhưng hiện đã đình chỉ điều khoản này, khiến hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn nhiều đối với người mua, ông Vijay Setia, một nhà xuất khẩu gạo hàng đầu, cho biết. Theo số liệu của chính phủ Ấn Độ, xuất khẩu của Ấn Độ sang Iran, chủ yếu là các mặt hàng thực phẩm như gạo, đã giảm xuống còn 1,24 tỷ USD trong năm tài chính 2024-2025 kết thúc vào tháng 3, so với 3,51 tỷ USD trong năm 2018-2019, trong khi nhập khẩu giảm xuống còn 440 triệu USD từ mức đỉnh 13,53 tỷ USD trong năm 2018-2019. Ông Ajay Sahai, tổng giám đốc Liên đoàn các Tổ chức Xuất khẩu Ấn Độ, cho biết: "Đồng tiền của Iran đã mất giá mạnh, và các nhà xuất khẩu lo ngại liệu các lô hàng đã gửi đi có được thông quan hay không và liệu người mua có đủ khả năng thanh toán hay không." Các mặt hàng xuất khẩu chính của Ấn Độ sang Iran bao gồm gạo basmati và dược phẩm, trong khi nhập khẩu chủ yếu là trái cây tươi và khô.

Theo Reuters