El Niño được dự báo sẽ đạt cường độ rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 9 năm 2026 đến tháng 2 năm 2027, đòi hỏi các bộ, ngành và địa phương liên quan phải chủ động triển khai các biện pháp kịp thời để ứng phó hiệu quả.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF) cho biết, từ tháng 9 đến tháng 11, El Niño dự kiến ​​duy trì ở mức mạnh đến rất mạnh với xác suất 100%. Trong đó, xác suất xảy ra El Niño cường độ mạnh là khoảng 7% và cường độ rất mạnh là 93%. Từ tháng 10 đến tháng 12, xác suất xảy ra El Niño rất mạnh được dự báo lên tới 95%. Giai đoạn từ tháng 12 năm 2026 đến tháng 2 năm 2027, hiện tượng này dự kiến ​​tiếp tục duy trì ở mức mạnh đến rất mạnh với xác suất 93%. El Niño sẽ gây ra thời tiết nắng nóng và làm giảm lượng mưa. Hầu hết các khu vực dự kiến ​​sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt lượng mưa trên diện rộng, ở mức từ 10% đến 50%. Nhiệt độ được dự báo sẽ cao hơn mức trung bình, với các đợt nắng nóng gay gắt hơn và kéo dài hơn so với năm 2025. Tình trạng này có thể khiến nguồn nước tại các lưu vực sông sụt giảm mạnh và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Theo Tổng cục Khí tượng Thủy văn (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường), mực nước tại các hồ chứa cũng được dự báo sẽ giảm đáng kể, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và nguồn cung cấp nước cho vùng hạ du.

Đối với lĩnh vực nông, lâm và ngư nghiệp, tình trạng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có thể làm giảm năng suất cây trồng, vật nuôi và nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Tổng cục cảnh báo rằng việc điều chỉnh mùa vụ, mở rộng các phương pháp tưới tiết kiệm nước cũng như tăng cường hoạt động bơm và tưới tiêu có thể làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến thu nhập của người dân và giá trị gia tăng của ngành.

Trong lĩnh vực công nghiệp và năng lượng, lượng nước về các hồ chứa thủy điện giảm có thể làm suy giảm khả năng phát điện. Tình trạng thiếu nước tại một số khu vực cũng có thể ảnh hưởng đến các cơ sở sản xuất có nhu cầu sử dụng nước lớn.

Đối với nguồn nước sinh hoạt ở nông thôn, kịch bản rủi ro cao dự báo khoảng 82.240 hộ gia đình có thể đối mặt với tình trạng thiếu nước, trong khi ở kịch bản rủi ro rất cao, con số này có thể lên tới 254.570 hộ, tập trung chủ yếu tại khu vực Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện tượng El Niño cũng được dự báo sẽ làm gia tăng nguy cơ mất cân đối giữa cung và cầu nước tại nhiều lưu vực sông. Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF), cho biết trong giai đoạn El Niño, số lượng bão trên Biển Đông dự báo sẽ thấp hơn mức trung bình nhiều năm, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh với diễn biến phức tạp. Mặc dù tổng lượng mưa được dự báo sẽ giảm, cả nước vẫn có thể ghi nhận hơn 10 đợt mưa lớn, ông cho biết thêm. Mực nước trên các sông nhỏ ở miền Bắc và các sông từ Quảng Trị đến Đắk Lắk ở miền Trung có thể dâng lên mức báo động 2 hoặc báo động 3, kèm theo nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành cho biết, trước những thách thức do hiện tượng El Niño đang đến gần, các bộ, ngành, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan khí tượng thủy văn để xây dựng kế hoạch ứng phó chi tiết, linh hoạt, với quyết tâm biến rủi ro thành cơ hội phát triển. Ông Thành nhấn mạnh rằng các ngành kinh tế trọng điểm, đặc biệt là nông nghiệp, năng lượng, thương mại và logistics, không nên chỉ áp dụng cách tiếp cận thụ động. Thay vào đó, các ngành này cần chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất và lịch thời vụ, tối ưu hóa vận hành hệ thống thủy lợi, điều tiết các hồ chứa và tăng cường quản lý chuỗi cung ứng. Việc phát huy tối đa khả năng thích ứng và tận dụng lợi thế cơ sở hạ tầng hiện có sẽ giúp bảo đảm vững chắc an ninh lương thực và năng lượng quốc gia, chủ động tạo lợi thế cạnh tranh và nắm bắt cơ hội trên thị trường quốc tế trong bối cảnh nguồn cung lương thực toàn cầu sụt giảm do tác động của thiên tai./.

Theo VNA