Nhiệt độ cao và mưa lớn đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến các vùng trồng ngô, đậu tương và bông trọng điểm của Trung Quốc kể từ giữa tháng 7. Tình trạng này đe dọa chất lượng và sản lượng cây trồng, có thể dẫn đến việc gia tăng nhập khẩu các loại ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi và bông, bao gồm cả nguồn cung từ Mỹ. Theo thông tin từ Nhà Trắng, Trung Quốc đã cam kết mua lượng nông sản trị giá 17 tỷ USD mỗi năm từ Mỹ cho đến năm 2028 (không bao gồm đậu tương) như một phần trong thỏa thuận đình chiến thương mại.

Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn chưa thực hiện các đơn hàng quy mô lớn đối với các mặt hàng không phải đậu tương như kỳ vọng sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước vào tháng 5, trong khi thị trường vẫn đang chờ đợi tin tức về việc cắt giảm thuế quan. Các thương nhân và chuyên gia phân tích cho rằng, nếu thiệt hại do thời tiết làm giảm sản lượng hoặc chất lượng nông sản, Trung Quốc có thể tăng cường nhập khẩu ngô, cao lương và bông, qua đó thu hút sự chú ý vào nguồn cung từ Mỹ. Mùa thu năm ngoái, thời tiết bất lợi đã ảnh hưởng đến chất lượng nông sản bất chấp một vụ mùa bội thu kỷ lục, khiến các nhà thu mua Trung Quốc phải tăng cường nhập khẩu ngô và các loại ngũ cốc thay thế làm thức ăn chăn nuôi như cao lương và lúa mạch. Năm nay, các đợt nắng nóng và lũ lụt đã tấn công những vùng trồng ngô và đậu tương chính của Trung Quốc ở khu vực Đông Bắc và Đồng bằng Hoa Bắc. Theo nhận định của năm chuyên gia phân tích, mặc dù có nguy cơ thiệt hại về ngô và giảm sản lượng đậu tương, nhưng diện tích trồng ngô tăng lên có thể giúp sản lượng quốc gia nhìn chung vẫn ổn định. Tại khu vực Tân Cương ở phía tây bắc, tình trạng nắng nóng kéo dài và lượng mưa ít được dự báo sẽ làm giảm năng suất bông. Đây là khu vực sản xuất hơn 90% sản lượng bông của Trung Quốc và cũng đã trở thành vùng trồng ngô quan trọng.

Ngô

Từ giữa tháng 7 đến cuối tháng 8, nhiệt độ tại 50 trạm khí tượng – chủ yếu ở các tỉnh Cát Lâm và Liêu Ninh (những vùng sản xuất ngô và đậu tương trọng điểm) cũng như Tân Cương – đã ngang bằng hoặc vượt mức kỷ lục trong lịch sử. Theo đài truyền hình nhà nước CCTV đưa tin trong tuần này, tỉnh Hắc Long Giang – nơi sản xuất ngô và đậu tương lớn nhất Trung Quốc (nằm ở vùng Đông Bắc) – cũng liên tục hứng chịu mưa lớn và lũ lụt lịch sử kể từ giữa tháng 7. Tỉnh Hà Nam, một vùng sản xuất ngô và đậu tương vụ hè quan trọng tại Đồng bằng Hoa Bắc, đã trải qua đợt nắng nóng gay gắt trong tháng 7, tiếp đó là mưa lớn do ảnh hưởng từ tàn dư của bão Dolphin vào giữa tháng 8. Ông Liu Jinlu, chuyên gia nghiên cứu nông nghiệp tại Guoyuan Futures, nhận định: "Tình trạng nắng nóng kéo dài đúng vào giai đoạn thụ phấn quan trọng của cây ngô tại Đồng bằng Hoa Bắc có thể làm giảm tỷ lệ đậu hạt, trong khi lũ lụt lại đe dọa các cánh đồng trũng thấp ở vùng Đông Bắc".

Ông Darin Friedrichs, đồng sáng lập công ty Sitonia Consulting, cho rằng bão Dolphin có thể gây thiệt hại cho sản lượng tại Hà Nam, nhưng mức độ thiệt hại sẽ thấp hơn so với đợt mưa vào mùa thu hoạch năm ngoái. Cả ông Liu và ông Friedrichs đều cho rằng diện tích trồng ngô tăng lên sẽ phần lớn bù đắp cho những tổn thất về năng suất tại các khu vực bị ảnh hưởng cục bộ.

Bộ Nông nghiệp Trung Quốc dự báo diện tích trồng ngô niên vụ 2026/27 sẽ đạt 45,13 triệu héc-ta, tăng 0,4% so với năm trước. Tuy nhiên, những thiệt hại về chất lượng nông sản có thể làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi, qua đó củng cố khả năng Trung Quốc sẽ tăng cường thu mua từ Mỹ. Ông Friedrichs nhận định: "Trọng tâm sẽ phải đặt vào ngô hoặc cao lương, bởi xét về mặt lịch sử, đây là những mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất sang Trung Quốc, chỉ đứng sau đậu tương".

Trong 7 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc đã nhập khẩu 1,36 triệu tấn ngô, tăng 61,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng nhập khẩu cao lương và lúa mạch cũng tăng lần lượt là 86,2% và 53,4%. Trung Quốc không nhập khẩu ngô từ Mỹ nhưng đã mua 2,98 triệu tấn cao lương Mỹ, con số này cao gấp gần bốn lần tổng lượng nhập khẩu mặt hàng này trong cả năm 2025.

Đậu tương

Ông Wang Wenshen, chuyên gia phân tích tại Sublime China Information, cho biết lượng mưa quá mức tại Hắc Long Giang đã làm giảm nhiệt độ đất và lượng ánh sáng mặt trời, gây ảnh hưởng đến chất lượng đậu tương và có thể tác động đến hàm lượng protein. Theo Bộ Nông nghiệp, diện tích trồng đậu tương dự kiến ​​sẽ giảm 0,6% trong năm nay xuống còn 10,19 triệu héc-ta, do nông dân chuyển sang trồng ngô để đạt lợi nhuận cao hơn. Tác động đối với hoạt động nhập khẩu có thể sẽ không đáng kể, bởi đậu tương không biến đổi gen (non-GMO) trong nước chủ yếu được dùng làm thực phẩm, trong khi đậu tương biến đổi gen (GM) nhập khẩu chủ yếu được dùng để ép lấy dầu và làm thức ăn chăn nuôi.

Bông

Trong báo cáo triển vọng công bố ngày 12/8, Bộ Nông nghiệp cho biết tình trạng nắng nóng kéo dài và lượng mưa hạn chế tại Tân Cương đã làm giảm số lượng quả bông trung bình trên mỗi cây, đồng thời gia tăng nguy cơ sụt giảm năng suất tại một số cánh đồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán. Trung Quốc đã nhập khẩu 1,02 triệu tấn bông trong bảy tháng đầu năm 2026, con số gần tương đương với tổng lượng nhập khẩu của cả năm 2025. Lượng bông nhập khẩu từ Mỹ đạt 114.494 tấn; con số này ngang bằng với tổng lượng mua của Trung Quốc trong cả năm 2025 nhưng chỉ chiếm 13% so với lượng nhập khẩu năm 2024.

Theo Reuters