Hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ đang đối mặt với rủi ro từ việc Trung Quốc đình chỉ giấy phép của một số doanh nghiệp (với cáo buộc liên quan đến gạo biến đổi gen) và áp lực về logistics trong nước. Tình hình này thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm giải pháp chính sách, đa dạng hóa thị trường và hỗ trợ cơ sở hạ tầng, song song với các biện pháp thúc đẩy thương mại của chính phủ. Ông Mukesh Jain, Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Chhattisgarh (TREACG), đã chia sẻ thông tin này trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Platts (thuộc S&P Global Energy) vào ngày 25/8. "Việc Trung Quốc đình chỉ giấy phép của 7 nhà xuất khẩu Ấn Độ dường như là vấn đề xung đột thương mại—Ấn Độ không sản xuất gạo biến đổi gen (GMO)," ông nói thêm. "Nếu vấn đề này không được giải quyết, các quốc gia nhập khẩu khác có thể sử dụng những cáo buộc tương tự để gây trở ngại cho hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ." Ông cho biết lập trường khoa học của Ấn Độ về vấn đề này đã được chính phủ và các cơ quan nghiên cứu liên quan làm rõ.

Các nhà xuất khẩu Ấn Độ dựa vào chứng nhận từ các đơn vị giám định quốc tế như SGS, trong khi các quan chức của APEDA cũng đã kiểm tra các mẫu lúa từ Chhattisgarh và xác nhận chúng không phải là gạo biến đổi gen, ông cho biết thêm. Ông Jain nhận định Trung Quốc vẫn là thị trường quan trọng đối với các nhà xuất khẩu Ấn Độ vì nước này thường thiếu hụt khoảng 2 triệu tấn gạo so với nhu cầu tiêu thụ nội địa; lượng thiếu hụt này được bù đắp thông qua nhập khẩu từ Ấn Độ, Pakistan và Việt Nam. Khi được hỏi về biện pháp chính sách hiệu quả nhất, ông Jain cho biết các nhà xuất khẩu đã đề nghị chính phủ Ấn Độ trực tiếp thảo luận vấn đề này với Trung Quốc và giải quyết dựa trên cơ sở khoa học thông qua việc kiểm nghiệm tại phòng thí nghiệm của bên thứ ba. Gạo không đáp ứng được các tiêu chuẩn nhập khẩu của Trung Quốc thường được chuyển hướng sang các thị trường khác, bao gồm cả châu Phi, ông nói thêm.

Bất chấp việc bị đưa vào danh sách hạn chế, nhu cầu thương mại từ Trung Quốc vẫn không hề biến mất. Vào ngày 25/8, Platts ghi nhận giá gạo trắng tấm 100% ở mức 314 USD/tấn (giá FOB), tăng 30 USD/tấn so với tháng trước, nhờ được hỗ trợ bởi nhu cầu từ Trung Quốc và nhu cầu sản xuất ethanol trong nước. Đồng thời, các nhà xuất khẩu đang nỗ lực giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường bằng cách đa dạng hóa điểm đến xuất khẩu. "Philippines đang nổi lên như một thị trường đầy hứa hẹn, trong khi khu vực Mỹ Latinh cũng mang lại nhiều tiềm năng. Trước đây, Ấn Độ đã xuất khẩu gạo sang các nước Mỹ Latinh với sự hỗ trợ của Ngân hàng Xuất nhập khẩu (Exim Bank), do rủi ro thanh toán thường là mối lo ngại tại khu vực này. Các lô hàng trước đó đã được xuất sang các quốc gia như Venezuela và Paraguay," ông cho biết. Mặc dù Brazil có lợi thế về địa lý, ông Jain khẳng định gạo Ấn Độ vẫn duy trì được khả năng cạnh tranh về giá.

Ngoài Trung Quốc và hiện tượng El Niño, các vấn đề về vận chuyển và kho bãi cũng đang gây lo ngại

Ông Jain cho biết thách thức lớn hơn đối với bang Chhattisgarh và khu vực miền Trung Ấn Độ nằm ở chu kỳ thu mua của chính phủ và năng lực kho bãi hạn chế. Về nguồn cung trong nước, ông Jain khẳng định hiện không xảy ra tình trạng thiếu hụt lúa gạo. "Nếu có sự thiếu hụt, hoạt động xuất khẩu đã không diễn ra," ông nói. Ông cho biết thêm rằng biến động giá cả gần đây chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ quy trình thu mua và sự thay đổi giá lúa thay vì các lo ngại liên quan đến El Niño. Giá FOB của gạo đồ 5% tấm đã có những biến động tăng giảm trong năm tùy thuộc vào điều kiện thị trường.

Để giảm bớt áp lực về kho bãi, các doanh nghiệp xuất khẩu đang kêu gọi quản lý tốt hơn lượng hàng dự trữ của trung ương. "Giải pháp là giải phóng lượng hàng tồn kho cũ trong kho dự trữ trung ương để tạo thêm chỗ trống," ông Jain nói. Ông cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp tháo gỡ khó khăn về kho bãi và vận chuyển, các chủ nhà máy xay xát và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) có thể sẽ rút khỏi thị trường, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lớn hơn gây ảnh hưởng mạnh mẽ hơn đến giá cả. Đối với vụ mùa Kharif sắp tới, ông Jain cho biết khu vực miền Trung Ấn Độ dự báo ​​sẽ đạt sản lượng tối đa, trong khi một số nơi ở miền Nam có thể chịu ảnh hưởng do lượng mưa. Nhìn chung, nguồn cung vẫn sẽ được đảm bảo nhờ dự trữ gạo lớn và sản lượng từ vụ mùa sắp thu hoạch.

Tình trạng gián đoạn vận chuyển và cước vận chuyển cũng đang gia tăng áp lực. Ông cho biết các doanh nghiệp xuất khẩu đã gặp gỡ quan chức phụ trách mảng vận tải biển của Ấn Độ và đề nghị chính phủ làm việc với các hãng tàu. Ông Jain cũng kêu gọi ưu tiên xử lý các tàu chở nông sản và phân bổ cầu cảng hợp lý hơn để duy trì hoạt động xuất khẩu. "Tại cảng Kandla, 7 trong số 13 cầu cảng đã được ưu tiên dành cho tàu chở gạo. Các cơ quan chức năng cũng cho biết cảng Vizag nên ưu tiên tàu chở nông sản để ngăn chặn sự sụt giảm xuất khẩu," ông nói. Ông Jain nhận định rằng nếu tình trạng gián đoạn tiếp diễn, nguồn cung gạo tại châu Phi có thể bị thắt chặt do nguồn cung giảm, lo ngại về thời tiết và hoạt động vận chuyển bằng container bị hạn chế. Ông cho biết thêm, một số thương nhân dự báo giá gạo sẽ tiếp tục tăng, có thể ở mức khoảng 1 Rupee/kg.

Chính phủ cũng đang triển khai các biện pháp hỗ trợ xuất khẩu gạo. Ông Jain cho biết ngành đang thảo luận với chính quyền bang Chhattisgarh về các khoản trợ cấp logistics cho cảng cạn (dry port). "Được biết nguồn vốn đã được phê duyệt nhưng chưa được công bố chính thức trên công báo. Bang này hiện đã áp dụng mức trợ cấp 2% tại các chợ nông sản (mandi) và đã soạn thảo Chính sách Tầm nhìn Xuất khẩu 2047, trong đó dự kiến ​​sẽ bao gồm các ưu đãi cho hoạt động xuất khẩu nông sản," ông nói. "Cơ sở hạ tầng cũng được kỳ vọng sẽ được cải thiện nhờ dự án đường bộ Bharatmala, qua đó có thể giúp giảm gần 30% chi phí vận tải hàng hóa đường bộ. Hội nghị Thượng đỉnh Gạo Quốc tế Ấn Độ, với sự hỗ trợ của chính quyền bang và Bộ Thương mại, dự kiến ​​sẽ được tổ chức tại Raipur và thời gian cụ thể sẽ sớm được công bố," ông cho biết thêm.

Theo SP Global