Tháng 3 trùng với mùa Ramadan ở Trung Đông, thời điểm nhu cầu về trái cây và rau quả ở các nước vùng Vịnh tăng vọt và thương mại xuyên biên giới trở nên đặc biệt sôi động. Vào ngày 28/2, sau cuộc tấn công quân sự chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, chuỗi cung ứng toàn cầu rơi vào tình trạng căng thẳng cao độ, gây ra sự gián đoạn trên diện rộng ở eo biển Hormuz, một trong những hành lang thương mại quan trọng nhất thế giới. Eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương và vận chuyển khoảng một phần tư lượng dầu mỏ toàn cầu. Tuyến đường thủy nhộn nhịp này hiện đã trở thành một khu vực vận chuyển bị hạn chế.

Tác động của cuộc tấn công quân sự vượt xa các tàu chở dầu đi qua eo biển — nhiều tàu container đã buộc phải chuyển hướng hoặc bị chậm trễ, trong khi việc đóng cửa không phận đột ngột cũng làm gián đoạn mạng lưới vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không. Cuộc tấn công vào Iran có nghĩa là các công ty vận tải biển có thể phải chuyển hướng nhiều hàng hóa hơn vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi, làm tăng thời gian vận chuyển trung bình cho hàng hóa đi lại giữa châu Âu và châu Á khoảng 10-15 ngày. Ngày 1/3, Mediterranean Shipping Company, công ty vận tải container lớn nhất thế giới về năng lực vận chuyển, thông báo tạm ngừng tất cả các chuyến hàng đến Trung Đông cho đến khi có thông báo mới.

Trước những lo ngại rằng căng thẳng leo thang ở Iran có thể lan sang các tuyến đường hàng hải chính, tập đoàn vận tải biển khổng lồ Maersk của Đan Mạch cũng đã tạm ngừng hoạt động vận chuyển qua Biển Đỏ và Kênh đào Suez. Công ty đang điều chỉnh các tuyến đường của mình để đi vòng qua Mũi Hảo Vọng. Ngày 2/3, Maersk tiếp tục thông báo rằng họ đã ngừng tiếp nhận hàng hóa nguy hiểm tại một số quốc gia vùng Vịnh và tạm dừng các đặt chỗ mới giữa tiểu lục địa Ấn Độ và các thị trường chính ở khu vực phía bắc Vịnh.

Trong khi đó, tập đoàn vận tải biển khổng lồ CMA CGM của Pháp đã tạm ngừng hoạt động vận chuyển qua Kênh đào Suez và chuyển hướng tàu của mình vòng qua Mũi Hảo Vọng. Ngày 2/3, công ty thông báo rằng rủi ro an ninh gia tăng đã buộc họ phải áp đặt phụ phí xung đột khẩn cấp có hiệu lực ngay lập tức, cộng thêm 2.000-4.000 đô la Mỹ mỗi container cho các chuyến hàng đến và đi từ các quốc gia vùng Vịnh và Biển Đỏ.

Trong một động thái tương tự, hãng hàng không Hapag-Lloyd của Đức đã áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh 1.500 USD cho mỗi container tiêu chuẩn và tạm ngừng việc vận chuyển tàu qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, hãng hàng không COSCO Shipping Lines của Trung Quốc tuyên bố vào ngày 1/3 rằng họ đã chỉ thị cho các tàu đang ở Vịnh di chuyển đến vùng biển an toàn và giữ vị trí hoặc thả neo. Công ty vận tải container Ocean Network Express của Nhật Bản cũng thông báo vào ngày 2/3 rằng họ sẽ tạm thời đình chỉ việc đặt chỗ vận chuyển hàng hóa đến và đi từ Vịnh Ba Tư cho đến khi có thông báo mới. Việc đi vòng qua châu Phi thay vì đi qua kênh đào Suez ước tính sẽ làm giảm khoảng 2,5 triệu TEU công suất vận chuyển container toàn cầu. Bên cạnh vận tải đường biển, vận tải hàng không cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Một số quốc gia ở Trung Đông đã đóng cửa hoặc hạn chế không phận, làm gián đoạn cả các chuyến bay chở khách và chở hàng.

Ryan Petersen, Giám đốc điều hành của Flexport, một tập đoàn đa quốc gia của Mỹ tập trung vào quản lý chuỗi cung ứng và hậu cần, lưu ý rằng cuộc xung đột ở Trung Đông đã làm giảm công suất vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không toàn cầu 18%. Expana, một trong những nền tảng hàng đầu thế giới về thông tin thị trường nông sản và báo cáo giá cả, đã cảnh báo rằng, do sự chậm trễ và việc chuyển hướng vận chuyển hàng hóa vòng qua Mũi Hảo Vọng đối với hàng hóa đến các nước châu Âu, các sản phẩm như tôm châu Á có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Đồng thời, giá ngũ cốc đang tăng do gián đoạn vận chuyển, trong khi các nhà xuất khẩu trái cây khô và các loại hạt châu Á cũng đang gặp khó khăn trong việc cung cấp hàng hóa cho các thị trường chính. Trong một báo cáo ngày 2/3, Expana lưu ý rằng hầu hết các hãng vận chuyển trái cây và các loại hạt châu Á đã ngừng nhận đặt chỗ mới, và một số dịch vụ có thể điều chỉnh lịch trình của họ.

Iran là nhà sản xuất hạt dẻ cười lớn thứ hai thế giới, chiếm khoảng 18% sản lượng toàn cầu. Nước này cũng là nhà sản xuất chính các loại quả óc chó, hạnh nhân, nghệ tây và chà là, có nghĩa là sự gián đoạn có thể ảnh hưởng đến nguồn cung toàn cầu.

Ngày 3/3, hãng thông tấn Tasnim đưa tin rằng Iran đã tuyên bố cấm xuất khẩu tất cả các sản phẩm thực phẩm và nông nghiệp. Một tuyên bố của chính phủ cho biết các lô hàng sẽ bị chặn cho đến khi có thông báo tiếp theo. Khi cuộc xung đột lan rộng sang các khu vực khác của Trung Đông, Kuwait cũng đã tuyên bố lệnh cấm tạm thời xuất khẩu thực phẩm.

Theo Produce Report