Nhập khẩu gạo tăng mạnh của Trung Quốc dự báo ​​sẽ tạo ra những cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu châu Á, khi giá gạo toàn cầu yếu và chênh lệch giá hấp dẫn đang thúc đẩy hoạt động nhập khẩu của nước này, các nguồn tin thương mại cho biết với Platts vào ngày 4/2.

Mặc dù sản lượng trong nước cao, Trung Quốc dự kiến ​​sẽ tăng cường mua hàng ở nước ngoài với tốc độ chưa từng có. Trung Quốc đã nhập khẩu 2,74 triệu tấn gạo, tăng 119% so với cùng kỳ năm ngoái, trong 11 tháng đầu năm năm 2025, theo báo cáo của USDA. "Trung Quốc sẽ là động lực chính cho khu vực Viễn Đông trong năm nay. Họ mua khi giá thấp. Giá gạo ở châu Á đang ở mức thấp, vì vậy họ sẽ mua hàng", một nhà môi giới có trụ sở tại Anh cho biết.

Giá gạo trắng 5% tấm của Myanmar do Platts niêm yết là cạnh tranh nhất trong số các nguồn gốc châu Á và được đánh giá ở mức 345 USD/tấn FOB FCL ngày 30/1, giảm 99 USD/tấn so với cùng kỳ năm ngoái. Giá gạo của các nước xuất khẩu châu Á khác cũng giảm đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái. Platts ghi nhận giá gạo trắng loại 5% tấm của Việt Nam ở mức 355 USD/tấn FOB, giảm 44 USD/tấn so với cùng kỳ năm ngoái; giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan giảm 40 USD/tấn xuống còn 390 USD/tấn FOB; giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ giảm 61 USD/tấn xuống còn 345 USD/tấn FOB; và giá gạo trắng 5% tấm của Pakistan giảm 47 USD/tấn xuống còn 362 USD/tấn FOB vào ngày 4/2.

Các nhà cung cấp khu vực sẽ giữ vững lợi thế

Myanmar, Việt Nam và Thái Lan đang ở vị thế tốt để duy trì vị trí dẫn đầu trong việc cung cấp gạo cho Trung Quốc, nhờ giá cả cạnh tranh và hợp sở thích của Trung Quốc đối với các loại gạo cụ thể. "Trung Quốc hiện là nhà nhập khẩu gạo Myanmar lớn nhất và có khả năng sẽ vẫn là nhà nhập khẩu lớn nhất vào năm 2026", một nhà xuất khẩu có trụ sở tại Yangon cho biết, lưu ý đến sở thích của Trung Quốc đối với gạo tấm hạt trung bình và gạo tấm nấu cứng. Nhà xuất khẩu nhấn mạnh rằng Myanmar có khả năng sẽ giữ vững thị phần của mình trừ khi xuất hiện chênh lệch giá đáng kể.

Trung Quốc đã nhập khẩu 1,04 triệu tấn gạo từ Myanmar vào năm 2025, tăng đáng kể 85% so với năm trước, theo dữ liệu của S&P Global Energy CERA. Các nhà xuất khẩu Myanmar cho biết Trung Quốc có thể tự do nhập khẩu gạo tấm, nhưng các loại gạo khác cần hạn ngạch. Với hạn ngạch mới cho năm 2026, người bán hy vọng nhu cầu sẽ tăng lên ngoài gạo tấm. Một thương nhân Ấn Độ kinh doanh gạo Myanmar cho biết, "Trung Quốc sẽ mua gạo Thukha từ Myanmar." Platts đánh giá giá gạo tấm loại B1 và ​​B2 của Myanmar ở mức 289 USD/tấn FOB FCL vào ngày 30 tháng 1, giảm 15 USD/tấn so với cùng kỳ năm ngoái. Hiện tại, giá gạo Myanmar thấp hơn gạo Ấn Độ 4 USD/tấn, thấp hơn gạo Pakistan 32 USD/tấn, thấp hơn gạo Việt Nam 21 USD/tấn và rẻ hơn gạo Thái Lan 64 USD/tấn.

Trong khi đó, các nhà cung cấp Việt Nam cho biết nước này sẽ vẫn là nhà cung cấp gạo chủ chốt cho Trung Quốc. Một thương nhân Việt Nam cho biết: "Trung Quốc luôn mua một lượng gạo hợp lý từ Việt Nam. Phần lớn các giao dịch mua sắp tới sẽ phụ thuộc vào giá cả của vụ đông xuân (sau Tết Nguyên đán)." Theo số liệu của CERA, Trung Quốc đã nhập khẩu 0,72 triệu tấn gạo từ Việt Nam vào năm 2025, đưa Việt Nam trở thành nhà cung cấp lớn thứ hai. "Nhu cầu của Trung Quốc đối với Việt Nam sẽ ổn định. Họ sẽ tiếp tục mua," thương nhân Ấn Độ cho biết, dẫn chứng chất lượng gạo và thời gian giao hàng của Việt Nam phù hợp chặt chẽ với sở thích của Trung Quốc. Thương nhân này cho biết thêm rằng Trung Quốc dự kiến ​​sẽ yêu cầu thêm gạo nếp tấm của Việt Nam trong mùa thu hoạch hiện tại.

Tương tự, những người tham gia thị trường ở Thái Lan cũng lạc quan về doanh số bán hàng sang Trung Quốc trong năm 2026. "Họ mua, và sẽ mua cả năm nay nữa, nhưng chỉ khi họ đồng ý về giá cả", một nhà xuất khẩu Thái Lan cho biết. Dữ liệu của CERA cho thấy Thái Lan đã cung cấp gần 679.793 tấn gạo cho Trung Quốc trong năm 2025, đánh dấu mức tăng 57% so với năm trước.

Ấn Độ và Pakistan nhắm đến thị trường Trung Quốc

Các nhà xuất khẩu Ấn Độ và Pakistan cho biết giá cả cạnh tranh sẽ là chìa khóa để nắm bắt thêm nhu cầu của Trung Quốc vào năm 2026, khi cả hai quốc gia đều tìm cách mở rộng chỗ đứng của mình tại thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới. Các nguồn tin từ Ấn Độ cho biết gạo tấm của Ấn Độ là loại gạo xuất khẩu chính sang Trung Quốc. "Nếu các nhà máy chưng cất ethanol và DDGS của Ấn Độ giảm tốc độ sản xuất, Trung Quốc có thể có cơ hội mua gạo tấm của Ấn Độ", một thương nhân Ấn Độ cho biết, đồng thời nói thêm rằng giá gạo Ấn Độ hiện tại có thể cao đối với Trung Quốc so với các đối thủ cạnh tranh như Myanmar. Trung Quốc đã nhập khẩu 274.794 tấn gạo từ Ấn Độ vào năm 2025, tăng 350% so với năm 2024, theo dữ liệu của CERA.

Các nhà xuất khẩu Pakistan cho biết khả năng cạnh tranh và chất lượng sẽ quyết định sự thành công của họ tại thị trường Trung Quốc. "Nhu cầu của Trung Quốc vẫn mạnh và dự kiến ​​sẽ duy trì ở mức hiện tại. Tùy thuộc vào mức độ xay xát, chúng tôi có thể thu thêm khoản tiền thưởng từ 2-5 USD, với gạo xay xát cao hơn sẽ có giá tốt hơn so với các loại gạo xay xát thấp hơn", một nhà xuất khẩu có trụ sở tại Karachi cho biết. Các nhà xuất khẩu Pakistan lưu ý rằng Trung Quốc chủ yếu nhập khẩu gạo tấm 5% và gạo tấm 100%. Trung Quốc đã nhập khẩu 157.737 tấn từ Pakistan vào năm 2025, giảm 0,7% so với năm trước, theo dữ liệu của CERA.

Nhu cầu gạo thơm Campuchia

Campuchia cũng được hưởng lợi từ sự bùng nổ nhập khẩu của Trung Quốc, với xuất khẩu tăng 96% so với năm trước lên 231.125 tấn vào năm 2025, theo dữ liệu của Liên đoàn Gạo Campuchia. Một nhà xuất khẩu ở Phnom Penh cho biết, "Trung Quốc sẽ tăng mua từ Campuchia trong năm nay, khoảng 300.000 tấn," với nhu cầu tập trung vào gạo thơm có giá cạnh tranh trong mùa thu hoạch cao điểm. Nhập khẩu gạo của Trung Quốc dự kiến ​​sẽ tăng lên 3 triệu tấn trong niên vụ 2025-2026 (tháng 1-tháng 12 năm 2026), tăng 3,44% so với năm trước, theo dữ liệu của USDA. Với giá gạo mềm quốc tế sắp tăng, hoạt động mua hàng nhạy cảm về giá của Trung Quốc dự kiến ​​sẽ định hình lại động lực thương mại và làm gia tăng cạnh tranh giữa các nhà xuất khẩu hàng đầu vào năm 2026.

Theo SP Global