Xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt mức cao kỷ lục 4,6 tỷ USD trong năm 2025

Sự tăng trưởng mạnh mẽ tại Trung Quốc, khả năng phục hồi tại EU và CPTPP, cùng những thay đổi chiến lược trên thị trường đã giúp ngành tôm Việt Nam vượt qua những khó khăn trong thương mại toàn cầu. Ngành tôm Việt Nam đã kết thúc năm 2025 với một thành tích lịch sử, khi tổng kim ngạch xuất khẩu ước tính đạt 4,6 tỷ USD, theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, tăng 19% so với năm 2024 và đánh dấu giá trị xuất khẩu cao nhất từ ​​trước đến nay của ngành.

Nhiều động lực đằng sau sự tăng trưởng kỷ lục

Hiệu quả ấn tượng trong năm 2025 được thúc đẩy bởi sự kết hợp giữa động lực thị trường thuận lợi và các chiến lược chủ động của các nhà xuất khẩu Việt Nam. Các yếu tố chính bao gồm sự gia tăng mạnh mẽ xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc, các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sang Mỹ trước nguy cơ áp thuế trả đũa, và rủi ro chống bán phá giá ngày càng gia tăng. Đồng thời, các đối thủ cạnh tranh chính trên thị trường Mỹ như Ấn Độ và Indonesia phải đối mặt với những thách thức, bao gồm thuế quan đối với tôm Ấn Độ và các vấn đề về chất lượng ảnh hưởng đến tôm Indonesia. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam đã thể hiện sự linh hoạt bằng cách đa dạng hóa thị trường, duy trì các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt và đẩy mạnh chế biến sâu, như Hiệp hội các nhà xuất khẩu và sản xuất thủy sản Việt Nam (VASEP) đã nhấn mạnh.

Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất

Năm 2025, Trung Quốc tiếp tục giữ vững vị trí là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam. Xuất khẩu tôm sang Trung Quốc dự kiến ​​đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm và tăng 60,8% so với năm trước. Nếu tính cả Hồng Kông, thị trường Trung Quốc - Hồng Kông kết hợp dự kiến ​​đạt 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần và tăng 55% so với năm 2024. Thị trường Trung Quốc đang cho thấy sự phân khúc người tiêu dùng rõ rệt. Trong khi phân khúc tầm trung đang chịu áp lực do chi tiêu thắt chặt, nhu cầu đối với các sản phẩm tôm chế biến cao cấp, tiện lợi tiếp tục tăng trưởng. Xu hướng này có lợi cho thế mạnh của Việt Nam trong lĩnh vực tôm hùm, tôm sú và các sản phẩm tôm cao cấp.

Tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường Mỹ chậm lại vào cuối năm

Xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Mỹ ước tính đạt 796 triệu USD trong năm 2025, tăng 5,4% so với năm 2024, chiếm 17,2% tổng giá trị xuất khẩu. Tuy nhiên, đà tăng trưởng suy yếu vào cuối năm. Trong tháng 12/2025, xuất khẩu sang Mỹ giảm xuống chỉ còn 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Thời gian tới, xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Mỹ tiếp tục đối mặt với áp lực từ thuế đối ứng, các biện pháp chống trợ cấp và nguy cơ thuế chống bán phá giá. Thêm vào đó, các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng giảm mua hàng vào cuối năm khi họ cắt giảm hàng tồn kho và điều chỉnh chiến lược thu mua.

EU và CPTPP nổi lên như những trụ cột ổn định

Trong bối cảnh thị trường Mỹ ngày càng bất ổn, Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã trở thành những điểm tựa quan trọng cho sự ổn định. Xuất khẩu tôm sang EU đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9%, chiếm 12,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Một số thị trường ghi nhận tăng trưởng mạnh, bao gồm Đức (+25,1%), Bỉ (+22,3%), Hà Lan (+8,2%) và Vương quốc Anh (+6,6%) – những thị trường ưu tiên chất lượng, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc, những lĩnh vực mà tôm Việt Nam có lợi thế cạnh tranh. Trong khi đó, xuất khẩu sang các nước thành viên CPTPP đạt tổng cộng 1,25 tỷ USD, tăng mạnh 28,8%, chiếm 27,3% tổng kim ngạch. Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc duy trì nhu cầu nhập khẩu ổn định, hỗ trợ quan trọng trong giai đoạn biến động của thị trường Mỹ.

Cơ cấu sản phẩm nổi bật với xu hướng sản phẩm cao cấp

Năm 2025, tôm thẻ chân trắng vẫn là xương sống của xuất khẩu Việt Nam, tạo ra 2,98 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng giá trị xuất khẩu, tăng 9,6% so với năm trước. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, chiếm 9,8%, tăng trưởng khiêm tốn 1,2%. Nổi bật nhất là nhóm “tôm khác”, tăng mạnh gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành. Trong nhóm này, xuất khẩu tôm tươi sống và tôm đông lạnh tăng vọt 97,2%, phản ánh nhu cầu bùng nổ đối với tôm hùm và các sản phẩm cao cấp, đặc biệt là ở Trung Quốc.

Triển vọng năm 2026: Chất lượng hơn giá cả

Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam dự kiến ​​sẽ đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu ngày càng nhiều thách thức. Mối lo ngại về chống bán phá giá tại Mỹ có thể ảnh hưởng nặng nề đến hiệu quả xuất khẩu trong những tháng đầu năm 2026, trong khi thị trường Trung Quốc, EU và CPTPP có khả năng vẫn là động lực tăng trưởng chính - mặc dù có những rủi ro liên quan đến chu kỳ tiêu thụ và giá cả ngắn hạn. Khi Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản xuất chi phí thấp, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam sẽ không nằm ở cạnh tranh giá cả, mà ở chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc, chế biến tiên tiến và tập trung vào phân khúc cao cấp. Đối với các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam, năm 2026 sẽ là một năm thử thách chiến lược. Khả năng phục hồi của ngành sẽ phụ thuộc vào việc tận dụng các thị trường ổn định, quản lý rủi ro liên quan đến Mỹ và nâng cao giá trị trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.

Xuất khẩu cá tra của Việt Nam vượt mốc 2 tỷ USD trong bối cảnh biến động thị trường toàn cầu

Ngành cá tra của Việt Nam đã thể hiện khả năng phục hồi đáng kể trong năm 2025, với tổng kim ngạch xuất khẩu dự kiến ​​đạt gần 2,2 tỷ USD. Điều này thể hiện mức tăng 8% so với năm 2024, báo hiệu đà tăng trưởng ổn định bất chấp bối cảnh quốc tế đầy biến động. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xuất khẩu và Sản xuất Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025 kết thúc với kết quả khả quan, chỉ riêng tháng 12 năm 2025 đã tạo ra doanh thu 200 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước nhờ hoạt động tích trữ hàng cuối năm.

Hiệu suất thị trường toàn cầu: Người thắng kẻ thua

Bức tranh xuất khẩu năm 2025 chứng kiến ​​sự khác biệt đáng kể giữa các thị trường truyền thống và các thị trường tăng trưởng mới nổi:

• Trung Quốc: Vẫn là điểm đến hàng đầu. Trong tháng 12 năm 2025, xuất khẩu tăng vọt 25% lên 60 triệu USD, chiếm 30% tổng giá trị của tháng. Tổng giá trị hàng năm dự kiến ​​đạt gần 560 triệu USD (+2%).
• Brazil: Nổi lên là quốc gia có tăng trưởng vượt trội trong năm. Kim ngạch xuất khẩu đạt 176 triệu USD, tăng mạnh 36% so với năm 2024. Chỉ riêng trong tháng 12, thị trường đã tăng trưởng 65%.
• Mỹ: Đối mặt với một năm đầy thách thức do thuế quan trả đũa 20% và mức tồn kho cao. Kim ngạch xuất khẩu trong tháng 12 giảm mạnh 37%, khiến dự báo hàng năm năm 2025 giảm xuống còn 325 triệu USD (giảm 6%).
• Khối CPTPP: Khối thương mại này chứng kiến ​​tổng mức tăng 34% trong năm 2025, đạt 367 triệu USD. Mexico dẫn đầu với 77 triệu USD, tiếp theo là Anh với 60 triệu USD và Colombia với 56 triệu USD.
• ASEAN & Trung Đông: Cả hai khu vực đều cho thấy mức tăng trưởng hàng năm hai chữ số, với ASEAN đạt 203 triệu USD (+20%) và Trung Đông đạt 176 triệu USD (+19%).

Cơ cấu sản phẩm và giá trị gia tăng

Ngành công nghiệp tiếp tục phụ thuộc nhiều vào phi lê đông lạnh, mặc dù các phân khúc giá trị gia tăng đang bắt đầu phát triển:

Triển vọng chiến lược năm 2026

Khi ngành thủy sản bước sang năm 2026, các doanh nghiệp đang chuẩn bị đối mặt với áp lực tiếp tục gia tăng tại thị trường Mỹ. Các chuyên gia cho rằng con đường dẫn đến sự ổn định nằm ở việc đa dạng hóa địa lý và phát triển công nghiệp.

Chiến lược mở rộng: Để giảm thiểu tác động của thuế quan Mỹ, các nhà xuất khẩu đang ngày càng chuyển hướng sang các khu vực CPTPP, ASEAN và Trung Đông. Mặc dù Brazil vẫn là điểm sáng tăng trưởng cao, nhưng việc nước này hiện đang phụ thuộc vào phi lê đông lạnh cho thấy cơ hội đa dạng hóa sản phẩm.

Chế biến sâu: Mặc dù cá tra chế biến (HS 16) tăng trưởng 8%, nhưng vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng kim ngạch thương mại. Đối với năm 2026, sự thành công của ngành sẽ phụ thuộc vào:

• Tăng cường đầu tư vào các cơ sở chế biến sâu.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm ngoài phi lê tiêu chuẩn.
• Duy trì các chứng nhận bền vững để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường và xã hội nghiêm ngặt của EU và các thị trường cao cấp khác.

Theo FIS