Philippines có thể sớm áp dụng các biện pháp bảo hộ để kiểm soát việc nhập khẩu gạo sau khi Bộ Nông nghiệp Philippiné (DA) cho rằng sự gia tăng đột biến trong các lô hàng mặt hàng thiết yếu này đang gây thiệt hại trực tiếp cho nông dân và ngành sản xuất gạo trong nước.

Theo Quyết định số 18 ngày 24/6 của Bộ Nông nghiệp (DA), bộ này cho biết cuộc điều tra của họ đã tìm thấy mối liên hệ nhân quả giữa việc gia tăng nhập khẩu gạo và thiệt hại nghiêm trọng cho ngành công nghiệp trong nước. Mặc dù Quyết định số 18 không tiết lộ các phát hiện cụ thể, nhưng DA cho biết hồ sơ vụ việc sẽ được chuyển đến Ủy ban Thuế quan (TC) để điều tra chính thức nhằm xác định xem có cần thiết phải áp dụng các biện pháp bảo hộ dứt khoát hay không. Theo Luật số 8800 của Cộng hòa Philippines, hay còn gọi là Luật Biện pháp Bảo hộ, các biện pháp bảo hộ có thể bao gồm thuế quan bổ sung, hạn chế định lượng (QR) hoặc các biện pháp khắc phục thương mại khác để bảo vệ ngành công nghiệp trong nước khỏi sự gia tăng đột biến nhập khẩu. Cuộc điều tra của Bộ Nông nghiệp (DA) bao gồm các đơn kiến ​​nghị của Liên đoàn Nông dân Tự do (FFF) và Đảng Magsasaka, với thời gian điều tra kéo dài từ năm 2020 đến tháng 8/2025.

Trong thông báo gửi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), DA cho biết họ đã khởi xướng một cuộc điều tra bảo vệ sau khi các bên kiến ​​nghị lập luận rằng việc tăng nhập khẩu gạo là nguyên nhân chính gây ra thiệt hại nghiêm trọng và đe dọa ngành công nghiệp trong nước. Cụ thể, việc nhập khẩu gạo của đất nước có liên quan đến việc giảm khả năng tự cung tự cấp, diện tích thu hoạch bị thu hẹp, chi phí sản xuất tăng cao mà không có sự tăng năng suất tương ứng, và khoảng cách giá từ nông trại đến bán lẻ ngày càng rộng. Giám đốc quốc gia của FFF, Raul Montemayor, trước đó cho biết tuyên bố của DA rằng nhập khẩu chỉ là biện pháp cuối cùng để giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong nước và giá gạo tăng cao là không phù hợp với thực tế. Ông Montemayor nói: “[DA] đã cho phép khu vực tư nhân nhập khẩu không giới hạn với mức thuế thấp và ngần ngại áp đặt thuế bảo vệ ngay cả khi nhập khẩu trở nên quá mức và gây hại nghiêm trọng cho nông dân”.

Philippines đã tăng cường nhập khẩu gạo trong năm nay để bổ sung cho sản lượng trong nước, dự kiến ​​sẽ giảm do chi phí đầu vào tăng cao và mối đe dọa của hiện tượng El Niño. Dữ liệu mới nhất từ ​​Cục Công nghiệp Thực vật (BPI) cho thấy nhập khẩu gạo của nước này trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 2,31 triệu tấn, tăng 20% ​​so với 1,93 triệu tấn được ghi nhận trong cùng kỳ năm ngoái. Nếu Ủy ban Thương mại (TC) xác định rằng cần có các biện pháp bảo vệ để hạn chế nhập khẩu, chính phủ có thể xem xét các hành động như áp thuế hoặc hạn ngạch (QR) để bảo vệ ngành công nghiệp trong nước khỏi những thiệt hại hơn nữa. "Nếu cuộc điều tra dẫn đến việc áp dụng các biện pháp bảo vệ, khối lượng nhập khẩu trong niên vụ 2026-2027 có thể phải đối mặt với áp lực giảm thêm", Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho biết.

Trước đó, USDA đã nâng dự báo nhập khẩu gạo của Philippines lên 5,2 triệu tấn trong niên vụ 2026-2027 từ mức ước tính trước đó là 5,1 triệu tấn. Niên vụ gạo bắt đầu từ tháng 7 và kết thúc vào tháng 6 năm sau.

Theo Manila Bulletin