Hiện tượng thời tiết El Niño dự kiến xảy ra ​​vào cuối năm 2026 có thể gây ra biến động mới trên thị trường tôm toàn cầu, với hiện tượng này có khả năng làm thay đổi nguồn cung tôm của Ecuador ở các kích cỡ khác nhau và làm gián đoạn chuỗi cung ứng, tạo ra sự biến động giá không đồng đều trong bối cảnh dư cung, các chuyên gia cho biết.

Trong ngắn hạn, giá tôm Ecuador vẫn chịu áp lực do nguồn cung dồi dào và nhu cầu thấp. Platts, thuộc S&P Global Energy, ghi nhận giá tôm nguyên vỏ, trọng lượng 30-40 con/kg ở mức 4.300 USD/tấn FOC tại Guayaquil ngày 12/6, trước khi phục hồi lên 4.450 USD/tấn ngày 15/6. Tuy nhiên, sự tăng giá đó phản ánh sự khan hiếm nguồn cung ở các phân khúc kích cỡ cụ thể hơn là sự phục hồi rộng hơn của thị trường, các chuyên gia cho biết. Họ dẫn chứng nguồn cung tôm lớn hơn bị hạn chế do điều kiện theo mùa và lượng mưa dưới mức bình thường hạn chế sự phát triển của tôm có trọng lượng lớn hơn. Điều này đã hỗ trợ giá cho các loại tôm có kích cỡ lớn hơn ngay cả khi nguồn cung tổng thể vẫn cao. "Giá cả đang tăng do nguồn cung tôm kích thước lớn, chủ yếu là loại 20-30 cm, đang khan hiếm," một nhà sản xuất người Ecuador cho biết.

Tình trạng này không phải là cá biệt. Những vấn đề tương tự đã được quan sát thấy ở các nguồn cung chính khác, như Ấn Độ, nơi điều kiện thời tiết và động lực thu hoạch đã làm giảm thị phần tôm kích thước lớn trên thị trường. "Thông thường, người nuôi tôm có xu hướng nuôi tôm kích thước lớn hơn, nhưng lần này, do nhiệt độ quá cao, tỷ lệ tử vong đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng," một nhà sản xuất Ấn Độ cho biết.

Hiện tượng El Niño làm thay đổi cơ cấu cung cầu

Hiện tại, giá tôm cỡ lớn được hỗ trợ bởi nguồn cung hạn chế. Sự kiện khí hậu được dự báo vào năm 2026 dự kiến ​​sẽ làm thay đổi cấu trúc thị trường. Nhiệt độ nước ấm hơn liên quan đến El Niño thường đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của tôm và cải thiện tỷ lệ sống sót ở một số khu vực sản xuất của Ecuador, dẫn đến tỷ lệ tôm cỡ lớn hơn trong vụ thu hoạch cao hơn. "Mưa tốt cho tôm... chúng lớn nhanh hơn, và sẽ có tôm cỡ lớn hơn trong những tháng mà bình thường không có," một nhà sản xuất Ecuador cho biết. Tuy nhiên, chính những điều kiện hỗ trợ tăng trưởng nhanh hơn cũng tạo ra những rủi ro bất cân đối, hạn chế bất kỳ diễn giải lạc quan nào.

El Niño khó có thể làm thắt chặt nguồn cung nói chung. Thay vào đó, hiện tượng này được cho là ​​sẽ làm thay đổi cấu trúc hàng hóa và thời điểm cung cấp, một sự khác biệt rất quan trọng đối với việc hình thành giá cả trong một thị trường phân khúc cao. Tỷ lệ tôm cỡ lớn hơn tăng lên sẽ trực tiếp gây áp lực lên mức giá trong phân khúc 20-30 và 30-40 con/kg, phân phối lại giá trị dọc theo đường cong kích thước thay vì nâng thị trường nói chung, theo những người tham gia thị trường. Sự hỗ trợ giá không phải do cầu thúc đẩy, mà là do cấu trúc, gắn liền với tình trạng khan hiếm tạm thời ở một số kích cỡ nhất định. Khi tình trạng khan hiếm đó giảm bớt, sự hỗ trợ cho những đợt tăng giá gần đây cũng suy yếu.

Rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng gia tăng

Xác suất xảy ra hiện tượng El Niño là rất cao, ngay cả khi cường độ  vẫn chưa chắc chắn. NOAA dự báo có 82% khả năng xảy ra vào giữa năm 2026 và 96% khả năng kéo dài đến mùa đông 2026-2027, trong khi IRI đưa ra xác suất thậm chí còn cao hơn. Tuy nhiên, không có kịch bản cường độ nào chiếm ưu thế trong các dự báo, có nghĩa là thị trường đối mặt với mức độ chắc chắn cao về sự gián đoạn, nhưng lại thiếu rõ ràng về quy mô.

Ngành nuôi tôm của Ecuador chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi biến đổi khí hậu. Trong lịch sử, hiện tượng El Niño mang đến lượng mưa trên mức trung bình, lũ lụt và thiệt hại về cơ sở hạ tầng dọc bờ biển. Trên thực tế, điều này chuyển rủi ro từ sản xuất sang hậu cần. Một nhà sản xuất khác cho biết: "Nếu đường sá và các tuyến đường vận chuyển không được cải thiện, lũ lụt sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng."

Sự chậm trễ trong vận chuyển có thể làm giảm nguồn cung tức thời tại các thị trường đích, hỗ trợ giá tạm thời ngay cả khi tổng nguồn cung dồi dào. Chi phí cũng là một yếu tố hạn chế khác. El Niño thường làm gián đoạn hoạt động khai thác cá cơm ở Peru, một trong những nguồn cung bột cá chính trên thế giới được sử dụng trong thức ăn nuôi trồng thủy sản, làm giảm nguồn cung toàn cầu và tăng chi phí thức ăn. Trong một thị trường vốn đã có nhu cầu yếu và biên lợi nhuận bị thu hẹp, chi phí đầu vào cao hơn có thể hạn chế sự sẵn lòng của các nhà sản xuất trong việc tận dụng tối đa điều kiện nuôi trồng được cải thiện.

Nhu cầu hạn chế tiềm năng tăng trưởng

Thị trường tôm toàn cầu đang đối mặt với tình trạng dư cung mang tính cấu trúc và hành vi mua hàng thận trọng. Các nhà nhập khẩu vẫn tỏ ra thận trọng ngay cả khi nguồn nguyên liệu thô khan hiếm hơn ở các nguồn cung chính, cho thấy tính đàn hồi của nhu cầu còn hạn chế. Các thành viên tham gia hội thảo cho biết thêm, nếu không có sự phục hồi về tiêu dùng, bất kỳ sự thắt chặt nào về phía nguồn cung, dù là từ khâu hậu cần hay chi phí, đều khó có thể dẫn đến việc giá cả tăng bền vững. Đối với người mua và người bán, điều này hàm ý sự thay đổi trong quản lý rủi ro hơn là định vị thị trường một cách trực tiếp.

Theo SP Global