Chuỗi cung ứng nuôi trồng thủy sản quốc tế thở phào nhẹ nhõm khi đội tàu Peru ra khơi để đối phó với tình trạng thiếu hụt bột cá nghiêm trọng và giá cả tăng vọt kỷ lục. Chuỗi cung ứng nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang theo dõi một bước ngoặt lớn khi Peru chính thức nối lại hoạt động đánh bắt cá cơm ở miền trung bắc vào ngày hôm qua, 26/5. Việc dỡ bỏ lệnh cấm đánh bắt bắt buộc kéo dài 15 ngày đã tạo ra một làn sóng lạc quan thận trọng trên thị trường quốc tế vốn đã bị đóng băng do tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng và giá bột cá đạt mức kỷ lục.

Thị trường trì trệ mở cửa trở lại

Trước khi đội tàu trở lại hoạt động gần đay, giao dịch đã hoàn toàn đình trệ. Người mua trên toàn thế giới đã theo dõi lịch trình một cách lo lắng, chờ đợi xem liệu nguồn cung nguyên liệu thô cuối cùng có bắt đầu được cung cấp hay không. Ngành công nghiệp hiện đang duy trì thái độ lạc quan thận trọng, với nhiều bên liên quan hy vọng rằng đội tàu cuối cùng có thể đạt được hạn ngạch sản xuất theo mùa mục tiêu từ 800.000 đến 900.000 tấn.

Sự thiếu hụt về mặt lượng cho mùa này vẫn còn rất rõ rệt. Dữ liệu thương mại từ công ty thương mại MSICeres cho thấy lượng đặt hàng trước cho mùa này đã đạt khoảng 180.000 tấn, trong khi sản lượng thực tế chỉ đạt 110.500 tấn (một số ước tính sản lượng đánh bắt địa phương thấp hơn ở mức 106.000 tấn). Điều này dẫn đến sự thiếu hụt ngay lập tức khoảng 69.500 đến 74.000 tấn bột cá. Để bù đắp khoảng thiếu hụt này, cần phải chế biến ít nhất 300.000 tấn cá cơm tươi sống từ cuối tháng 5 đến tháng 6 - chiếm khoảng 15% tổng hạn ngạch khu vực là 1,914 triệu tấn.

Các số liệu về sản lượng đánh bắt trước khi lệnh cấm có hiệu lực cho thấy rõ điểm nghẽn. Trong tuần thứ 20 (11-17 tháng 5), tổng sản lượng đánh bắt ở miền trung và miền bắc đạt 458.000 tấn, chỉ hoàn thành 24% hạn ngạch theo mùa. Trong tuần đó, chỉ có vỏn vẹn 10.203 tấn cá cơm được đưa lên bờ, hầu hết có nguồn gốc từ cảng Bayovar - cảng duy nhất được miễn trừ khỏi lệnh cấm bắt buộc.

Biến đổi khí hậu và nguồn cung cập cảng cạn kiệt

Những nỗ lực phục hồi đang bị cản trở bởi mối đe dọa khí hậu nghiêm trọng. Ngày 15/5, Ủy ban El Niño Peru (ENFEN) chính thức duy trì "Cảnh báo El Niño ven biển", nâng cấp cường độ dự kiến ​​từ tháng 5 đến tháng 8 từ "yếu" lên "trung bình". Mô hình khí hậu hiện tại cho thấy hiện tượng này sẽ kéo dài đến tháng 2/2027.

Dữ liệu cho thấy nhiệt độ bề mặt biển trung bình chỉ cách bờ biển Peru 5 hải lý đã tăng 0,26 độ C so với tuần trước, lên 20,79 độ C, cao hơn 2,03 độ C so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng báo động hơn nữa, sự bất thường về nhiệt độ trong khu vực Nino 1+2 quan trọng đã tăng lên +1,30 độ C, đảo ngược mức -0,10 độ C được ghi nhận trong cùng kỳ năm ngoái. Vùng nước ấm lên này gây ra sự bất ổn lớn về sự di cư và sản lượng đánh bắt cá cơm trong tương lai.

Việc thiếu nguồn cung nguyên liệu thô đáng tin cậy này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung ở các khâu chế biến tiếp theo. Theo Mạng Thông tin Công nghiệp Thức ăn chăn nuôi, tính đến ngày 25/5, lượng tồn kho bột cá tại các cảng của Trung Quốc đạt 178.200 tấn. Tuy nhiên, các nhà phân tích thương mại cảnh báo rằng do một phần lớn lượng hàng này đã được đặt trước, nên lượng tồn kho thương mại thực tế có sẵn có thể thấp hơn 100.000 tấn.

Giá thức ăn chăn nuôi tăng vọt kỷ lục

Do điều kiện đánh bắt cá kém ở Peru và lượng dự trữ trong nước tập trung cao độ, giá bột cá đã phá vỡ kỷ lục lịch sử trong tuần thứ ba liên tiếp. Báo cáo từ Food World (Bắc Kinh) ghi nhận rằng giá quốc tế đối với bột cá hấp siêu cấp đã tăng 50 USD/tấn trong tuần qua, đạt 2.850 USD/tấn (giá tham khảo CNF ở mức khoảng 2.800 USD/tấn).

Về phía thị trường nội địa Trung Quốc, giá đã tăng vọt lên tới 73,68 USD, đạt mức 88,41 USD/tấn (500-600 NDT/tấn) chỉ trong một ngày. Tính đến ngày 25/5, bột cá hấp thông thường của Peru đạt mức giá từ 2.784,94 USD đến 2.799,68 USD/tấn (18.900-19.000 NDT/tấn), tăng 88,41 USD/tấn (600 NDT/tấn) so với tuần trước. Trong khi đó, bột cá hấp siêu cao cấp tăng vọt lên mức kỷ lục từ 3.005,97 USD đến 3.020,70 USD/tấn (20.400-20.500 NDT/tấn), tăng 73,68 USD/tấn (500 NDT/tấn) so với cùng kỳ. Sự tăng vọt giá nguyên liệu này đã gây ra hiệu ứng domino nghiêm trọng ngay lập tức đối với ngành thức ăn chăn nuôi bán lẻ. Một lượng lớn các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi lớn – bao gồm Tianma, Haima, Gaolong, Longma, Gaonong, Haimei, Dachangsheng, Lizhi, Xingfenghua và Jinyuanfang – đã đồng loạt thực hiện tăng giá mạnh. Đầu tháng này, vào ngày 21/5, giá các loại thức ăn chuyên dụng cho các loài có giá trị cao như thức ăn cho lươn, rùa và hải sâm đã tăng vọt 88,41 đô la lên 221,03 đô la/tấn (600-1.500 NDT/tấn), đưa tổng mức tăng giá thức ăn cao nhất trong năm lên mức đáng báo động là 368,38 đô la/tấn (2.500 NDT/tấn).

Tình hình khủng hoảng càng trở nên trầm trọng hơn khi một đợt tăng giá thức ăn chăn nuôi quy mô lớn thứ hai dự kiến ​​sẽ có hiệu lực vào ngày 31 tháng 5. Giá TACN thương mại trên nhiều lĩnh vực—bao gồm thức ăn cho ếch, cá chạch, rùa, cá trê vàng và cá diếc—sẽ tăng thêm 29,47 USD, lên mức 88,41 USD/tấn (200-600 NDT/tấn). Mặc dù việc khôi phục hoạt động đánh bắt cá mang lại một tia hy vọng, nhưng hiện tại các hộ nuôi cá trên toàn thế giới đang phải gánh chịu cú sốc tài chính nặng nề do lạm phát giá bán lẻ này.

Theo FIS