Bộ Nông nghiệp (DA) Philippines gần dây cho biết tác động của hiện tượng El Niño sắp tới đối với nguồn cung và sản lượng lúa gạo của đất nước dự kiến ​​sẽ bắt đầu được cảm nhận rõ rệt trong nửa đầu năm 2027. "Trong năm nay, chúng tôi chưa thấy tác động nào từ El Niño đối với tổng nguồn cung. Tác động tiềm tàng sẽ xuất hiện vào nửa đầu năm sau," người phát ngôn của DA, ông Arnel de Mesa, phát biểu tại một cuộc họp báo. Ông De Mesa cho biết mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của El Niño sẽ quyết định tác động của nó đối với ngành nông nghiệp. "Điều này phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của El Niño. Thông thường, sau một đợt El Niño mạnh, hiện tượng La Niña sẽ xuất hiện vào cuối năm 2027," ông nói. "Vì vậy, năm 2027 sẽ là một năm có nhiều thách thức hơn so với năm 2026 nếu xét đến những khó khăn mà El Niño và La Niña gây ra cho ngành nông nghiệp," ông De Mesa nói thêm.

Cơ quan khí tượng quốc gia PAGASA đã cảnh báo rằng một đợt "Siêu El Niño" có thể hình thành vào giai đoạn cuối năm 2026. Các tác động tiềm tàng bao gồm hạn hán kéo dài trên khắp Đông Nam Á và Úc, mưa lớn và lũ quét tại một số khu vực ở Nam Mỹ, cũng như các cơn bão nhiệt đới mạnh hơn ảnh hưởng đến các khu vực như Hawaii, Nhật Bản, Trung Quốc và Philippines. DA cho biết họ đang tập trung thúc đẩy sản xuất trong nước, đồng thời vẫn cho phép nhập khẩu để đảm bảo nguồn dự trữ gạo đầy đủ trước điều kiện khô hạn được dự báo trước. "Chúng tôi tập trung vào sản xuất trong nước nhưng đồng thời cũng không dừng nhập khẩu để có thể tăng cường kho dự trữ. Bởi vì vấn đề về nguồn cung gạo của chúng ta sẽ không nằm ở năm nay mà là năm sau, đặc biệt là vụ thu hoạch mùa khô có thể bị ảnh hưởng vào tháng 3 hoặc tháng 4," ông nói. Trước đó, DA dự báo sản lượng lúa gạo có thể sụt giảm tới 700.000 tấn, tương đương khoảng 3,5% mục tiêu sản lượng hàng năm, nếu một đợt El Niño mạnh xảy ra; điều này đặt ra những rủi ro đáng kể đối với an ninh lương thực và sinh kế của nông dân.

Bộ Nông nghiệp cho biết Bộ Ngân sách và Quản lý đã giải ngân 6,2 tỷ peso để hỗ trợ phân bón và nhiên liệu nhằm ứng phó với hiện tượng El Niño. "Thực tế, khoản tiền 6,2 tỷ peso đã được giải ngân để hỗ trợ phân bón và nhiên liệu nhằm chuẩn bị cho El Niño. Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp (DA) cũng đã đệ trình thêm đề xuất cho các dự án tưới tiêu bằng năng lượng mặt trời để ứng phó với nguy cơ từ El Niño," ông cho biết. Bộ Nông nghiệp cũng đang xem xét các phương án sinh kế thay thế cho nông dân trồng lúa tại những khu vực dự kiến ​​chịu ảnh hưởng nặng nề bởi hiện tượng thời tiết này. "Dựa trên kinh nghiệm từ các đợt El Niño trước đây, tại những vùng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, chúng tôi sẽ không ép buộc nông dân trồng lúa vì cây trồng có nguy cơ cao sẽ bị chết," ông nói. "Thay vào đó, chúng tôi sẽ cung cấp các phương án sinh kế thay thế, chẳng hạn như các loại cây trồng hoặc vật nuôi khác, vì thu nhập và sinh kế của họ sẽ bị ảnh hưởng. Đó chính là chiến lược của chúng tôi," ông De Mesa nói thêm.

Dự trữ gạo của Philippines giảm 6% trước thềm El Niño

Theo Cơ quan Thống kê Philippines (PSA), lượng gạo dự trữ của nước này đã giảm 6% xuống còn gần 2,2 triệu tấn vào tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái, do sự sụt giảm lượng gạo dự trữ tại cả các hộ gia đình và Cơ quan Lương thực Quốc gia (NFA). Trong một báo cáo, PSA cho biết tổng lượng gạo dự trữ tính đến ngày 1 tháng 8 đạt 2,18 triệu tấn, giảm khoảng 140.000 tấn so với mức 2,32 triệu tấn ghi nhận cùng tháng năm ngoái. Xét theo tháng, lượng gạo dự trữ mới nhất này cũng thấp hơn 13,3% so với mức 2,51 triệu tấn ghi nhận vào tháng 7, theo số liệu từ PSA.

Theo PSA, 45,7% dự trữ gạo trong tháng 8 thuộc về khu vực thương mại, 38,4% thuộc về các hộ gia đình và 14,1% được lưu giữ tại các kho của NFA. Dựa trên dữ liệu của PSA, lượng gạo dự trữ tại các kho của NFA đã giảm mạnh hơn 32%, xuống còn 306.820 tấn trong tháng 8 so với mức 452.740 tấn cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, dự trữ gạo của các hộ gia đình giảm nhẹ 0,3% so với cùng kỳ năm trước, từ 837.940 tấn xuống còn 835.840 tấn. Đồng thời, dự trữ gạo tại khu vực thương mại tăng 0,2% trong tháng 8, nhưng nhìn chung vẫn giữ nguyên ở mức 1,03 triệu tấn. PSA cho biết: "So với mức dự trữ gạo của tháng 7, đã ghi nhận sự sụt giảm 14,6% ở các hộ gia đình, 13,7% ở khu vực thương mại và 7,9% tại các kho của NFA". Chính phủ đang nỗ lực tăng cường dự trữ gạo quốc gia để ứng phó với tác động của hiện tượng El Niño mạnh dự kiến ​​diễn ra vào cuối năm, vốn được cho là sẽ gây gián đoạn hoạt động sản xuất trong nước.

Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel gần đây đã thông báo với các nhà lập pháp rằng ngành lúa gạo có thể bị thiếu hụt khoảng 900.000 tấn gạo (loại lương thực thiết yếu của các hộ gia đình) trong năm nay do các rủi ro về thời tiết. Dữ liệu của PSA cho thấy sản lượng thu hoạch lúa (thóc) 6 tháng đầu năm 2026 đạt 9,02 triệu tấn, thấp hơn một chút so với mức 9,08 triệu tấn ghi nhận cùng kỳ năm ngoái.

Philippines chuẩn bị nhập khẩu lượng gạo kỷ lục 5 triệu tấn

Theo Bộ Nông nghiệp (DA), Philippines sẽ nhập khẩu mức kỷ lục 5 triệu tấn gạo trong năm nay, khi nước này chuyển hướng sang nguồn cung nước ngoài để bù đắp sự thiếu hụt sản lượng trong nước do tác động của El Niño. “Do đang đối mặt với hiện tượng El Niño, chúng tôi dự báo có thể cần nhập khẩu tới 5 triệu tấn trong năm nay,” Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel phát biểu tại phiên họp xem xét ngân sách của cơ quan này vào thứ Ba, ngày 1 tháng 9. Lượng nhập khẩu dự kiến ​​trong năm nay cao hơn gần 4% so với mức kỷ lục hiện tại là 4,81 triệu tấn được ghi nhận vào năm 2024. Theo Cục Công nghiệp Thực vật (BPI), tổng lượng gạo nhập khẩu tính đến ngày 13 tháng 8 đã đạt 3,46 triệu tấn, vượt qua mức 3,39 triệu tấn ghi nhận trong năm ngoái.

Ông Tiu Laurel cho biết lượng gạo bổ sung sẽ đóng vai trò là nguồn dự phòng trong bối cảnh sản lượng lúa gạo của đất nước được dự báo sẽ thiệt hại khoảng 900.000 tấn trong năm nay. Ông nhận định mức sụt giảm này phản ánh "kịch bản xấu nhất" do hiện tượng El Niño mạnh xảy ra vào quý IV, vốn được dự báo sẽ gây thiệt hại cho nhiều diện tích trồng lúa. "Những gì chúng tôi đang thực hiện trong năm nay mang tính chất phòng ngừa. Thà chuẩn bị kỹ lưỡng và đảm bảo nguồn cung đầy đủ còn hơn là đối mặt với nguy cơ thiếu hụt," ông Tiu Laurel nói. Ông cũng lưu ý rằng việc tăng cường nhập khẩu gạo trong năm nay sẽ tạo nguồn dự trữ cho quý I năm sau, nhằm chủ động ứng phó với một vụ thu hoạch có thể kém hiệu quả hơn. Xét đến yếu tố này, khối lượng nhập khẩu năm 2027 có thể sẽ giảm về mức bình thường, dao động từ 3,8 triệu đến 4 triệu tấn. Mặc dù đất nước vẫn phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài để đáp ứng nhu cầu nội địa, ông Tiu Laurel khẳng định mục tiêu chính của chính phủ vẫn là gia tăng sản lượng trong nước. Ông chia sẻ với các nhà lập pháp rằng Bộ Nông nghiệp (DA) đang tập trung triển khai các biện pháp cơ giới hóa, mở rộng hệ thống thủy lợi và phát triển các giống lúa mới để tiếp tục nâng cao năng suất.

Cơ quan này cũng đang chuẩn bị triển khai chương trình yêu cầu các thương nhân phải đầu tư vào các nhà máy xay xát và cơ sở chế biến gạo trước khi được phép nhập khẩu gạo từ nước ngoài. Ước tính có khoảng 80% các doanh nghiệp nhập khẩu gạo trong nước chỉ thuần túy thực hiện hoạt động nhập khẩu và chưa cam kết đầu tư vào ngành lúa gạo nội địa. "Đó là một trong những kế hoạch nhằm giúp ngành này tự chủ và có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế," ông Tiu Laurel cho biết.

Dựa trên dữ liệu của Cục Công nghiệp Thực vật (BPI), tính đến ngày 13/8, Việt Nam vẫn duy trì vị thế là nhà cung cấp gạo hàng đầu cho đất nước với khối lượng nhập khẩu đạt 2,56 triệu tấn, chiếm 74% tổng lượng nhập khẩu. Các nguồn cung gạo lớn khác bao gồm Thái Lan (378.404 tấn), Myanmar (286.052 tấn), Pakistan (107.485 tấn) và Campuchia (87.802 tấn). Ngân sách đề xuất của DA cho năm tới là 198,45 tỷ peso, giảm 8% so với mức phân bổ 215,69 tỷ peso của năm nay. Với ngân sách này, cơ quan muốn ưu tiên các chương trình nhằm nâng cao năng suất nông nghiệp và thủy sản, cải thiện cơ sở hạ tầng, giảm tổn thất sau thu hoạch, tăng cường năng lực logistics và khả năng tiếp cận thị trường, cũng như mở rộng việc ứng dụng công nghệ.

Theo Manilla Bulletin