Theo nhận định của các chuyên gia thị trường ngày 15/4, việc chính phủ Nigeria giảm thuế nhập khẩu gạo xuống còn 47,5% gần đây có thể ảnh hưởng đến giá cả trên thị trường nội địa và hoạt động thương mại gạo xuyên biên giới giữa Nigeria và Cotonou. Chính phủ Nigeria đã công bố những điều chỉnh đối với thuế nhập khẩu trong nhiều lĩnh vực trong một tài liệu chính sách tài chính năm 2026 mà Platts, thuộc S&P Global Energy, đã xem. Thuế nhập khẩu đối với gạo số lượng lớn (trên 5 kg) được giảm từ 70% xuống 47,5%, trong khi thuế đối với gạo tấm được giảm từ 70% xuống 30%.

Thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm khác cũng được điều chỉnh, với đường mía thô và đường củ cải dạng bột đều giảm từ 70% xuống 57,5%. Một thương nhân tại Cotonou cho biết: "Thị trường gạo Cotonou sẽ theo dõi mức thuế mới này vì điều đó có thể đồng nghĩa với việc các nhà nhập khẩu sẽ ưu tiên nhập khẩu trực tiếp vào Nigeria hơn là sử dụng tuyến đường Cotonou." Một thương nhân cho biết, với mức thuế chính thức mới là 47,5%, hàng nhập khẩu vào Benin sẽ rẻ hơn, nhưng nếu các nhà nhập khẩu khai báo sai là gạo tấm, thì hàng nhập khẩu vào Nigeria sẽ rẻ hơn.

Trong khi đó, một nhà nhập khẩu có trụ sở tại Delhi bày tỏ sự hoài nghi về tác động của việc giảm thuế đối với khối lượng nhập khẩu, cho rằng khối lượng nhập khẩu vào Nigeria sẽ phụ thuộc vào nguồn cung ngoại hối. "Nếu nhập khẩu trực tiếp của Nigeria tăng lên do thuế nhập khẩu thấp hơn, điều đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn cung và giá cả trên thị trường nội địa Cotonou", một nhà xuất khẩu có trụ sở tại Dubai cho biết, đồng thời nói thêm rằng tình hình này có thể dẫn đến việc các nhà xuất khẩu phải giữ hàng hóa của họ trong kho ngoại quan trong thời gian dài.

Động thái trước bầu cử

Một nhà máy xay xát ở Nigeria cho biết động thái này là nỗ lực trước bầu cử nhằm kiềm chế lạm phát, chứ không phải là một thay đổi chính sách quan trọng. "Cuộc bầu cử ở Nigeria sẽ diễn ra vào tháng 2 năm sau, và chính sách mới này là một chính sách lương thực ngắn hạn, trong đó chính phủ cân bằng giá cả tiêu dùng với thu nhập của nông dân", nhà máy xay xát này nói thêm. Một nhà máy xay xát địa phương khác cho biết mức thuế 47,5% đối với gạo thành phẩm sẽ không gây xáo trộn ngay lập tức cho thị trường, nhưng lưu ý rằng việc giảm gạo tấm có thể gây ra vấn đề, hoặc là một sai lầm trong chính sách.

Platts, thuộc S&P Global Energy, ghi nhận giá gạo đồ Tây Phi ở mức 414 USD/tấn vào ngày 15/4, trong bối cảnh giá cước vận chuyển tăng vọt do ảnh hưởng dây chuyền của cuộc xung đột ở Trung Đông. Một nhà máy xay xát thứ ba cho biết việc giảm giá mới này đến không đúng thời điểm, khi ngành công nghiệp đang điều chỉnh để đối phó với một cú sốc lớn và giá cả ở mức thấp nhất trong nhiều năm. “Chính phủ sẽ phải đưa ra những lựa chọn tốt hơn cho nông dân về giống cây trồng, thuốc bảo vệ thực vật và phân bón để giảm giá lúa; nếu không, sản xuất lúa gạo trong nước ở Nigeria sẽ chết”, một chủ nhà máy xay xát thứ ba cho biết. Chủ nhà máy này nói thêm rằng mặc dù chính sách tài chính mới nói rằng sẽ hỗ trợ các ngành công nghiệp trong nước bằng cách giảm thuế quan đối với máy móc, nhưng điều đó không có tác động ngay lập tức đến các nhà máy xay xát gạo hiện có.

Một thương nhân ở Nigeria cho biết việc nhập khẩu gạo lứt và xay xát ở Nigeria không phải là một nhiệm vụ dễ dàng, vì vậy việc giảm nhập khẩu loại gạo này không đáng lo ngại bằng việc giảm nhập khẩu gạo tấm, phân khúc có nguy cơ khai báo sai trong quá trình nhập khẩu cao.

Theo SP Global