Giá trị xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam năm 2026 dự kiến ​​sẽ vượt mức kỷ lục năm 2025 nhờ giá cả duy trì ở mức cao, hứa hẹn thu nhập tốt hơn cho nông dân và lợi nhuận cao hơn cho các nhà xuất khẩu bất chấp nguồn cung khan hiếm.

Người trồng tiêu thu được lợi nhuận lớn khi giá hạt tiêu tăng

Vào thời điểm này trong năm, nông dân tại các vùng trồng tiêu chính trên cả nước đang bước vào mùa thu hoạch vụ năm 2026. Với giá bán tại nông trại vẫn ở mức cao, ngành này lạc quan rằng kim ngạch xuất khẩu sẽ tiếp tục tăng trưởng. Tết Nguyên đán vừa qua được coi là một thắng lợi lớn đối với nông dân ở Tây Nguyên, nơi nhiều cây trồng chủ lực như cà phê và sầu riêng đạt giá cao. Khi vụ thu hoạch cà phê kết thúc, nông dân nhanh chóng chuyển sang vụ thu hoạch tiêu chính, mở ra một mùa vụ đầy hứa hẹn khác.

Bà Lê Thị Thơm, một nông dân ở xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk, cho biết gia đình bà trồng gần 1 ha cà phê xen canh với tiêu, cùng với khoảng 0,5 ha sầu riêng. Trước Tết Nguyên đán năm 2026, giá cà phê ở mức khoảng 102.000 VND (3,88 USD)/kg, trong khi giá sầu riêng vẫn ở mức trên 70.000 VND/kg, mang lại lợi nhuận cao. Sau kỳ nghỉ lễ, gia đình bà bắt đầu thu hoạch tiêu, với giá đầu mùa vượt quá 150.000 VND/kg.

Tại thôn Tân Hới, xã Tân Tiên, tỉnh Đồng Nai, ông Lê Văn Đen đã trồng tiêu hơn hai thập kỷ. Hiện gia đình ông đang duy trì hơn 3.000 cây tiêu trưởng thành và trồng thêm 600 cây nữa vào đầu mùa mưa năm 2025. Ông Đen cho biết, những năm trước, khi giá tiêu cao, trang trại của ông có hơn 4.000 cây. Tuy nhiên, trong thời kỳ giá giảm, gia đình đã phải chặt bỏ nhiều cây. Tình hình bắt đầu cải thiện vào năm 2024 khi họ thu hoạch được 4 tấn tiêu và bán với giá khoảng 160.000 VND/kg, thu về khoảng 500 triệu VND sau khi trừ chi phí. Bất chấp nhiều năm giá cả biến động và ảnh hưởng của dịch bệnh, ông Đặng cho biết sự kiên trì của gia đình cuối cùng đã được đền đáp.

Phát triển các vùng trồng tiêu bền vững

Theo ông Lê Việt Anh, Tổng thư ký Hiệp hội Tiêu và Gia vị Việt Nam (VPSA), do nguồn cung trong nước khan hiếm, các nhà xuất khẩu Việt Nam đã phải tăng cường nhập khẩu tiêu từ các nước khác. Lượng dự trữ trong nước từ năm 2022 và 2023 đã cạn kiệt.

Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu 42.688 tấn tiêu để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, tăng hơn 16% về khối lượng và khoảng 51% về giá trị so với năm 2024. Dự kiến ​​nhập khẩu sẽ tiếp tục trong năm nay do nhu cầu toàn cầu tăng trong khi sản lượng trong nước dự báo giảm 15-20%. Trong khi đó, nguồn cung tiêu toàn cầu năm 2026 dự kiến ​​giảm 15-20% do lượng tồn kho ở nhiều nước sản xuất chính giảm.

Mặc dù là nước xuất khẩu hạt tiêu lớn nhất thế giới, chiếm khoảng một nửa sản lượng toàn cầu, Việt Nam vẫn nhập khẩu một lượng đáng kể mỗi năm, chủ yếu để chế biến và tái xuất khẩu. Theo Hiệp hội Tiêu Việt Nam (VPSA), vụ thu hoạch năm 2026 bắt đầu vào cuối tháng 2 và kéo dài đến hết tháng 4. Nông dân khó có thể bán một lượng lớn cùng một lúc, thay vào đó sẽ bán một phần sản lượng để bù đắp chi phí thu hoạch và phân bón, đồng thời tích trữ phần còn lại để chờ giá cao hơn. Nguồn cung hạn chế đã làm dấy lên lo ngại về một năm xuất khẩu đầy thách thức đối với ngành tiêu Việt Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia dự đoán nhu cầu toàn cầu sẽ phục hồi, đặc biệt là tại thị trường Mỹ sau khi thuế tiêu thụ đối với tiêu được giảm xuống 0% và nhiều quốc gia tăng cường mua hàng. Sự tăng trưởng hơn nữa cũng được kỳ vọng từ Trung Quốc, nơi lượng tồn kho được cho là đang ở mức thấp và có thể không đủ đáp ứng nhu cầu trong nước.

Ông Huỳnh Tấn Đạt, Giám đốc Sở Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam phát triển các vùng trồng tiêu ổn định, phối hợp chặt chẽ với nông dân, áp dụng các phương pháp canh tác tiên tiến và đầu tư nhiều hơn vào chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm và củng cố vị thế tiêu Việt Nam trên thị trường toàn cầu, hướng tới thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành. Số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan Việt Nam cho thấy, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu hơn 246.000 tấn tiêu, giảm 1,5% so với năm trước. Tuy nhiên, nhờ giá xuất khẩu bình quân tăng 28,3%, giá trị xuất khẩu vẫn tăng mạnh 26% lên mức kỷ lục 1,66 tỷ USD, trong đó Mỹ vẫn là thị trường nhập khẩu tiêu lớn nhất của Việt Nam.

Theo VNA