Vì sao Việt Nam cần tiếp tục xuất khẩu gạo trong năm 2020?

0

Thị trường thế giới lẫn thị trường nội địa sẽ không thiếu gạo và Việt Nam chỉ cần tỉnh táo làm kinh tế để chính nguồn ngân sách có hạn của chính phủ bớt căng thẳng và cộng đồng doanh nghiệp – nông dân được tận dụng đà đi lên có một không hai của ngành lúa gạo trong năm 2020.

Giữa bối cảnh nghi ngại tình hình hạn hán tại một số tỉnh miền Tây và hành vi mua tích trữ ào ạt trên thị trường có thể gây ra thiếu cung cục bộ, cuối cùng dẫn tới lạm phát giá thực phẩm, nhiều nhà làm chính sách Việt Nam đang tính đến khả năng tạm ngừng xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, tình hình thực tế lẫn dẫn chứng lịch sử đều cho thấy Việt Nam cần tiếp tục xuất khẩu gạo một cách đều đặn và có chiến lược.

Việt Nam đang trên đà chiếm ưu thế trên thị trường gạo thế giới, dừng lại là mất cơ hội kinh tế

Kể từ khi ST24 giành giải Gạo ngon nhất thế giới trong sự kiện của The Rice Trader, vị thế của gạo Việt Nam trên thị trường thế giới đã tăng lên một bậc. Trong vòng nửa năm qua, các chuyên gia kì cựu của ngành gạo Thái Lan liên tục cảnh báo về khả năng nước này mất thị phần xuất khẩu gạo vào tay Việt Nam do năng lực cung cấp nhiều loại gạo và đáp ứng đa dạng các phân khúc thị trường, sự nổi lên của phân khúc gạo cao cấp của Việt Nam và sự xuống cấp chất lượng của gạo Hom Mali Thái Lan.

Năm 2020, sản lượng gạo của Trung Quốc, Ấn Độ và Thái Lan đều được dự báo giảm từ 1,4 – 1,8 triệu tấn. Trong khi đó, theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, tiêu dùng và tồn kho gạo thế giới đều ghi nhận ở mức cao kỷ lục, dẫn đến giá gạo sẽ liên tục duy trì ở mức cao trong năm nay. Duy trì đều đặn xuất khẩu gạo trong năm 2020, Việt Nam chắc chắn tận dụng được đà chiếm thị phần thị trường gạo quốc tế từ Thái Lan.

Giá gạo quốc tế duy trì ở mức cao, Việt Nam có gạo để bán?

Lo ngại về tình hình hạn hán tại các tỉnh miền Tây và tình trạng mua tích trữ ào ạt hiện nay có thể gây ra tình trạng thiếu nguồn cung gạo. Tuy nhiên, đây là một mối lo ít có cơ sở. Vụ lúa gạo đông xuân – chiếm khoảng 45% tổng sản lượng lúa cả năm – đã thu hoạch xong. Theo báo cáo sơ bộ của Cục Trồng trọt, vụ lúa đông xuân 2019 – 2020 ở ĐBSCL nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp nên thắng lợi, năng suất cao, mức độ thiệt hại rất ít. Các tỉnh sản xuất lúa lớn nhất của ĐBSCL bao gồm Kiên Giang, An Giang, Sóc Trăng, Cần Thơ đều thu hoạch lúa sản lượng cao, chất lượng cao. Hơn nữa, phần lớn các tỉnh thành Việt Nam đều có năng lực tự cung tự cấp lúa gạo; do đó, lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung gạo trong năm 2020 là không có cơ sở.

Trong khi thị trường gạo thế giới đang neo ở mức giá cao, tỷ giá diễn biến có lợi cho xuất khẩu và nguồn cung lúa gạo trong nước đảm bảo, quyết định tạm ngừng xuất khẩu gạo sẽ khiến cho ngành lúa gạo Việt Nam mất đi một cơ hội lớn để chuyển mình, tiếp tục lặp lại vòng luẩn quẩn và kìm hãm năng lực tích lũy kinh tế của nông dân trồng lúa.

Dẫn chứng lịch sử nói gì?

Năm 2008, hoảng loạn trước diễn biến nhanh và bất thường của thị trường gạo thế giới, Việt Nam quyết định tạm ngừng xuất khẩu gạo và chỉ ngay trong cuối năm 2008, thị trường gạo thế giới bình ổn trở lại, giá gạo sụt giảm mạnh. Ngay trong vụ đông xuân năm 2008, nông dân trồng lúa điêu đứng mặc dù giá gạo xuất khẩu lên tới 700 – 800 USD/tấn. Với quyết định này, Việt Nam từng mất đi một cơ hội kinh doanh và uy tín cung cấp gạo cho nhiều đối tác truyền thống bị sứt mẻ; trong khi chu kỳ sản xuất lúa gạo tại Việt Nam ngắn, chỉ trong vòng 3 – 4 tháng.

Năm 2020, Trung Quốc đang lên kế hoạch gay gắt đảm bảo nguồn cung lúa gạo nội địa và lần đầu tiên tăng giá sàn thu mua lúa sau nhiều năm duy trì chính sách giảm dần giá sàn để điều chỉnh sản xuất ngũ cốc nội địa. Nỗi lo nguồn cung gạo thế giới sẽ bị hút vào Trung Quốc được nới lỏng nhờ chính sự nỗ lực của nước này.

Thế giới sẽ không thiếu gạo và Việt Nam chỉ cần tỉnh táo làm kinh tế để chính nguồn ngân sách có hạn của chính phủ bớt căng thẳng và cộng đồng doanh nghiệp – nông dân được tận dụng đà đi lên có một không hai của ngành lúa gạo trong năm 2020.

 

Share.

About Author

Leave A Reply